## ԱՄՀ գործադիր խորհուրդն ավարտում է 2019 թ. IV հոդվածի խորհրդակցությունը Հայաստանի Հանրապետության հետ

## Source details

**Canonical URL:** [ԱՄՀ գործադիր խորհուրդն ավարտում է 2019 թ. IV հոդվածի խորհրդակցությունը Հայաստանի Հանրապետության հետ](https://www.imf.org/-/media/files/news/press-release/2019/pr19190ar-armenia-imf-2019-article-iv-consultation.pdf)

## Other formats

- [Markdown version](/-/media/files/news/press-release/2019/pr19190ar-armenia-imf-2019-article-iv-consultation.pdf.md)
- [Structured JSON version](/-/media/files/news/press-release/2019/pr19190ar-armenia-imf-2019-article-iv-consultation.pdf.json)

---

### Ընդհանուր գնահատական եւ վերջին զարգացումներ
- Հայաստանի տնտեսության կատարողականը պահպանվում է. 2018 թ. իրական ՀՆԱ-ն՝ 5.2 տոկոս:
- 2018 թ. տնտեսական աճը գլխավորապես աջակցվել է տնտեսական ակտիվությամբ, մասնավոր ներդրումների աշխուժացմամբ և դրամական փոխանցումների շարունակվող վերականգնմամբ:
- ՍՊԱՌՈՒՉՄԱՆ ԳՆԵՐԻ ԻՆԴԵՔՍԻ (ՍԳԻ) տարեկան գնաճը մարտին իջավ մինչև 1.9 տոկոս:
- 2018 թ. ընթացիկ հաշվի պակասուրդը ընդլայնվեց՝ կազմելով ՀՆԱ-ի 9.1 տոկոս՝ հիմնականում շնորհիվ կապիտալ ապրանքների ներմուծման ավելացման, առաջնային եկամտի ցուցանիշների նվազման և գնահատման որոշ հարցերի:
- Հարկաբյուջետային կոնսոլիդացումն ընթանում է նախատեսված հունով՝ աջակցությամբ հարկային վարչարարության ուժեղ ջանքերի, ինչի հետևանքով 2018 թ.-ին հանրապետության պետական պարտքի մասնաբաժինը ՀՆԱ-ի նկատմամբ նվազել է:
- Դրամավարկային և ֆինանսական պայմանները կայուն են՝ սահմանափակ ճնշմամբ փոխարժեքի վրա; բանկային համակարգը լավ կապիտալացված է, վարկավորումի աճը աջակցել է տնտեսական ակտիվությանը:
- Կառուցվածքային ռեֆորմներ՝ հարկաբյուջետային կանոնի վերանայում (2017 թ. դեկտեմբեր) և կենսաթոշակային ամբողջական բարեփոխում (2018 թ. հուլիս): Պետություն-մասնավոր գործընկերության մասին օրենքի նախագիծ մշակվել է՝ քննարկելով միջազգային գործընկերների հետ:

### Արծանկուշման գործընթացի և քաղաքականության ընթացիկ ուղղություններ
- Արտադրողական աճի և ներառականության համար նոր կառավարությունը նպատակադրում է արագացնել բարեփոխումները՝ ներառյալ կոռուպցիայի դեմ վճռական պայքարը և կառավարման բարելավումը:
- Դրամավարկային քաղաքականության ներկա ուղղությունը գնահատվում է նպատակահարմար: առաջնահերթություն՝ գնաճը միջնաժամկետ թիրախին վերադարձնելը:
- Տնտեսական քաղաքականության կարևոր բաղադրիչներ՝ փոխարժեքի ճկունության պահպանումը արտաքին ցնցումներին արձագանքելիս, արտարժութային պահուստների համարժեք մակարդակը և մրցունակության պաշտպանությունը:
- Արտարժույթի շուկայի միջամտությունները պետք է սահմանափակվեն՝ խուսափելով շուկայի չկարգավորված տատանումներից:

### Առագրավվող ռիսկեր և աճի տեսակետեր
- 2019 թ. սպասվում է աճի չափավորում ավելի կայուն՝ 4.6 տոկոս; միջնաժամկետում՝ կայունացում 4.5 տոկոսի շուրջ:
- ՍԳԻ գնաճը հաջորդ երկու տարիներին նախատեսվում է մոտենալ ՀՀ ԿԲ-ի 4 տոկոս միջնաժամկետ թիրախին:
- 2019 թ. ընթացիկ հաշվի պակասուրդը սպասվում է բարելավել՝ կազմելով ՀՆԱ-ի 7.3 տոկոս, ապա աստիճանաբար կիջնի մոտ ՀՆԱ-ի շուրջ 6 տոկոս:
- Գլխավոր նվազման ռիսկերը հիմնականում արտաքին են՝ համաշխարհային առևտրի լարվածությունների աճը և համաշխարհային ֆինանսական շուկաների տատանվողությունը, ինչը կարող է ազդել առևտրային գործընկերների աճի, դրամական փոխանցումների և ապրանքների գների վրա:
- Աճի վերընթաց ռիսկը՝ ավելի արագ բարեփոխումների օրակարգի առաջընթացը կարող է խթանել ներուժային աճը:

### Գործադիր խորհրդի (Տնօրենների) գնահատում և խորհուրդներ
- Տնօրենները ողջունեցին իշխանությունների վերջին տարիների ջանքերը մակրոտնտեսական կայունության և քաղաքականության կառուցվածքի ամրապնդման ուղղությամբ:
- Վերհիշվեց, որ Հայաստանն արտաքին ցնցումների նկատմամբ մնում է խոցելի և քայլեր են անհրաժեշտ կառուցվածքային մարտահրավերների հաղթահրմամբ նպատակային, մասնավոր հատվածի կողմից առաջնորդվող զարգացման ապահովման համար:
- Տնօրենները աջակցեցին հարկաբյուջետային կոնսոլիդացման ծրագրին, որը ղեկավարվում է հարկաբյուջետային կանոնով և նպատակադրում է միջնաժամկետում կենտրոնական կառավարության պարտքը իջեցնել ՀՆԱ-ի 50 տոկոսից ցածր մակարդակի:
- Հարկային բարեփոխումներն՝ այդ թվում եկամտային հարկի համակարգի պարզեցումը, նպատակաուղղված են հարկային պարտավորությունների կատարման բարելավմանը և տնտեսական ակտիվության աջակցմանը; միևնույն ժամանակ պետք է կանխել եկամուտների նվազումից և սոցիալական բաշխվածության վատթարացումից բխող ռիսկերը՝ հետևողական մոնիթորինգով:
- Ակնարկվել են ուղեկցող փոխհատուցման կայուն միջոցառումները և հարկային վարչարարության ուժեղ ջանքերի անհրաժեշտությունը:
- Եկամուտների հավաքագրման ամրապնդումը կօգնի պարտքի կայունության պահպանմանը և ստեղծելու հնարավորություն ենթակառուցվածքային և սոցիալական անհրաժեշտ ծախսերի համար:
- Խրախուսվել են պետական ներդրումների կառավարման բարելավմանն ուղղված հետագա ջանքերը:
- Դրամավարկային եւ ֆինանսական քաղաքականության կառուցվածքի հետագա ամրապնդում՝ լավ գործող միջբանկային շուկայի զարգացման, հաղորդակցության բարելավման և ապադոլարացման խթանման միջոցով:
- Տնօրենները ողջունեցին արտարժութային իրացվելիության բուֆերների ուժեղացման հանձնառությունը և խրախուսեցին կապիտալի շուկաների զարգացման եւ ֆինանսների մատչելիության մեծացման միջոցառումները:
- Բարձրացվեց կառուցվածքային բարեփոխումների առաջնահերթությունը՝ մասնավոր հատվածի զարգացումն, օտարերկրյա ուղղակի ներդրումների ներգրավումը և տնտեսության դիվերսիֆիկացումը խթանելու միջոցով:
- Խրախուսվեցին մարդկային կապիտալի բարելավման և աշխատաշուկայում կանանց մասնակցության խթանման միջոցառումները:

### Կենտրոնական մակրոակնանիշներ (ընտրանի ընտրանային հատիկներ)
- Իրական ՀՆԱ (տոկոսային փոփոխություն): 2016՝ 0.2; 2017՝ 7.5; 2018՝ 5.2; 2019 (կանխատեսում)՝ 4.6; 2020՝ 4.5; 2021՝ 4.5; 2022՝ 4.5; 2023՝ 4.5
- Համախառն ներքին արդյունք (միլիարդ դրամ): 2016՝ 5,067; 2017՝ 5,569; 2018՝ 6,003; 2019՝ 6,549; 2020՝ 7,102; 2021՝ 7,745; 2022՝ 8,437; 2023՝ 9,169
- Համախառն միջազգային պահուստներ (միլիոն ԱՄՆ դոլար): 2016՝ 2,204; 2017՝ 2,314; 2018՝ 2,249; 2019՝ 2,284; 2020՝ 2,373; 2021՝ 2,418; 2022՝ 2,468; 2023՝ 2,633
- Եկամուտներ եւ դրամաշնորհներ (Կենտրոնական կառավարության, ՀՆԱ-ի տոկոս): 2016՝ 21.4; 2017՝ 21.2; 2018՝ 21.7; 2019 (կանխատեսում)՝ 22.6
- Ծախսեր (Կենտրոնական κυβέρνη, ՀՆԱ-ի տոկոս): 2016՝ 27.0; 2017՝ 26.0; 2018՝ 23.5; 2019 (կանխատեսում)՝ 25.2
- Ընդհանուր հաշվեկշիռը՝ դրամարկղային սկզբունքով (ՀՆԱ-ի տոկոս): 2016՝ -5.6; 2017՝ -4.8; 2018՝ -1.8; 2019 (կանխատեսում)՝ -2.5
- Պետական եւ պետության կողմից երաշխավորված (ՊՊԵ) պարտք (ՀՆԱ-ի տոկոս): 2016՝ 56.7; 2017՝ 58.9; 2018՝ 55.8; 2019 (կանխատեսում)՝ 54.6
- Արտարժութային պարտքի մասնաբաժինը (տոկոս): 2016՝ 80.9; 2017՝ 81.1; 2018՝ 77.5; 2019 (կանխատեսում)՝ 77.6
- Ապրանքների եւ ծառայությունների արտահանում (միլիոն ԱՄՆ դոլար): 2016՝ 3,500; 2017՝ 4,307; 2018՝ 4,669; 2019 (կանխատեսում)՝ 5,074
- Ապրանքների եւ ծառայությունների ներմուծում (միլիոն ԱՄՆ դոլար): 2016՝ -4,516; 2017՝ -5,710; 2018՝ -6,583; 2019՝ -7,132; 2020՝ -7,467; 2021՝ -7,892; 2022՝ -8,371; 2023՝ -8,875
- Ընթացիկ հաշվի հաշվեկշիռ (ՀՆԱ-ի տոկոս): 2016՝ -2.3; 2017՝ -2.4; 2018՝ -9.1; 2019 (կանխատեսում)՝ -7.3; 2020՝ -7.3; 2021՝ -6.9; 2022՝ -6.5; 2023՝ -6.2
- Ներդրումներ (ՀՆԱ-ի տոկոս): 2016՝ 18.0; 2017՝ 19.0; 2018՝ 22.4; 2019՝ 23.6; 2020՝ 24.1; 2021՝ 24.4; 2022՝ 24.9; 2023՝ 25.6
- Ազգային խնայողություններ (ՀՆԱ-ի տոկոս): 2016՝ 15.8; 2017՝ 16.6; 2018՝ 13.3; 2019՝ 16.3; 2020՝ 16.8; 2021՝ 17.5; 2022՝ 18.4; 2023՝ 19.4
- Մասնավոր հատվածի վարկավորման աճ (տոկոսային փոփոխություն): 2016՝ 6.0; 2017՝ 16.5; 2018՝ 17.2; 2019՝ 16.0; 2020՝ 15.5; 2021՝ 13.0; 2022՝ 12.5; 2023՝ 11.0

*Աղբյուրները՝ Հայաստանի իշխանություններ եւ Հիմնադրամի աշխատակիցների հաշվարկները եւ կանխատեսումները:*

---


_Source: https://www.imf.org/-/media/files/news/press-release/2019/pr19190ar-armenia-imf-2019-article-iv-consultation.pdf_