## 2019-cu il IV Maddə məsləhətləşmələri çərçivəsində BVF əməkdaşlarının Azərbaycana səfəri yekunlaşdı ## Source details **Canonical URL:** [2019-cu il IV Maddə məsləhətləşmələri çərçivəsində BVF əməkdaşlarının Azərbaycana səfəri yekunlaşdı](https://www.imf.org/-/media/files/news/press-release/2019/pr19249-aze-azerbaijan.pdf) ## Other formats - [Markdown version](/-/media/files/news/press-release/2019/pr19249-aze-azerbaijan.pdf.md) - [Structured JSON version](/-/media/files/news/press-release/2019/pr19249-aze-azerbaijan.pdf.json) --- ### Ümumi nəticələr və proqnozlar - “İqtisadiyyat tədricən bərpa olunmaqdadır." - "Əmək haqları, pensiyalar və sosial yardımlarda son artımlar, habelə vergi və borc yükünün azaldılması üçün görülən tədbirlərin yaxın müddətli dövrdə qeyri-neft sektoru üzrə artım dərəcəsini 2.7% səviyyəyə qaldırmağa dəstək verəcəyi gözlənilir." - "Bu il, Cənub Qaz Dəhlizi boru kəmərinin işə düşməsi ilə əlaqədar olaraq, karbohidrogen hasilatı artacaq, sonrakı dövrdə isə daha aşağı, ancaq sabit artım trayektoriyasında qərarlaşacaqdır." - "Yaxın dövrdə inflyasiya 3.3% səviyyəsində proqnozlaşdırılır." - "Bu il büdcə profisiti, əsasən karbohidrogen gəlirlərinin artması hesabına, ÜDM-nin 5.8%-i səviyyəsinədək yüksələcək, növbəti il isə geniş mənada sabit qalacaqdır." - "Yaxın müddətli dövrdə cari hesab profisitinin ÜDM-nin 10%-ni üstələyəcəyi proqnozlaşdırılır." ### Fiskal siyasət və tövsiyələr - Davam edən fiskal konsolidasiya tükənən neft gəlirlərinin münasib hissəsinin gələcək nəsillər üçün yığılmasına və sıxıntı yaşanılan dövrlər üçün ehtiyatların yaradılmasına yardım edərdi. - Hökumətin 2019-cu ildə büdcə qaydasını tətbiq etməsi irəliyə doğru atılmış vacib addım hesab edilir. - Təklif olunan prioritet addımlar: - Büdcə qaydasını dövlət maliyyə idarəetməsini gücləndirərək, fiskal şəffaflığı artıraraq və fiskal riskləri daha yaxşı idarə edərək tamamlamaq. - Konsolidasiyanın tədricən həyata keçirilməsi. - Dövlət xərclərinin səmərəliliyinin yaxşılaşdırılması və xərclərin iqtisadi artımı dəstəkləyən investisiyalara (fiziki və insan kapitalına) yönəldilməsi. - Dövlət müəssisələrinə/şirkətlərinə və maliyyə sektoruna yaxından nəzarətin gücləndirilməsi ilə böyük məbləğdə şərti fiskal öhdəliklərin tənzimlənməsinə yardım etmək. ### Pul-kredit siyasəti və maliyyə sektorunun gücləndirilməsi - "Maliyyə şəraitinin hələ də məhdud olması və istifadə olunmamış izafi iqtisadi potensial nəzərə alındıqda, dövriyyədə olan pul kütləsinin davamlı artımı yaranmış şəraitdə uyğun addım kimi görünür." - İnflyasiyanın hədəflənməsinə keçidin faydaları: - Sarsıntıların (şokların) öhdəsindən gəlməyə yardım etmək. - Risklərin daha yaxşı idarə edilməsini dəstəkləmək. - Pul əməliyyatlarının müasir tələblərə uyğunlaşdırılması və yerli valyutada qiymətli kağızların buraxılış həcminin artırılması ilə maliyyə bazarının inkişafına və likvid vəsaitin idarəetməsinə dəstək vermək. - Korporativ istiqrazlar üzrə müqayisəvi/orientir meyarları və özəl sektor üçün risksiz investisiya axınlarını təmin etmək. - Maliyyə sektorunda prioritetlər: - Nisbi göstəricisi yüksək olan qeyri-işlək kreditlər probleminin həlli. - Normativ-hüquqi aktların təkmilləşdirilməsi və maliyyə sektoruna nəzarətin gücləndirilməsi. - Sektora olan ehtimadın artırılması və gələcək zəifliklərin toplanmasının önlənməsi. ### Struktur islahatlar və inklüziv artım - Orta müddətdə iqtisadi artım və yeni iş yerlərinin yaradılması üçün şaxələndirmə və özəl sektorun mövqeyinin gücləndirilməsinə yönəlmiş struktur islahatların dərinləşdirilməsi və genişləndirilməsi tələb olunur. - Tövsiyə olunan tədbirlər: - Dövlət müəssisələrinin/şirkətlərinin restrukturizasiyası. - Rəqabətin təşviqi. - Satınalmalar sisteminin təkmilləşdirilməsi. - Maliyyə vəsaitinə çıxışın yaxşılaşdırılması. - Təhsil və səhiyyə sahəsində keyfiyyətin qaldırılması ilə daha məhsuldar işçi qüvvənin formalaşmasına yardım. - Sosial tədbirlərin ünvanlılığının yaxşı təmin edilməsi. - İqtisadi siyasət çərçivələrinin və təsisatlarının davamlı təkmilləşdirilməsi ilə rəsmi orqanların mövqeyi/strategiyası arasında əlaqələndirmə. ### Selektə edilmiş iqtisadi göstəricilər (2017–2020 proqnozları) - Real ÜDM-nin artımı (faizlə): -0.3, 1.4, 2.7, 2.1 - Real qeyri-neft ÜDM-nin artımı (faizlə): 2.4, 1.8, 2.8, 2.7 - Real neft sektoru ÜDM-sinin artımı (faizlə): -4.4, 0.6, 2.5, 1.2 - İşsizlik səviyyəsi (faizlə): 5.1, ..., ..., ... - İstehlak qiymətləri indeksi (dövr üçün orta): 12.8, 2.3, 3.2, 3.3 - Gəlirlər (o cümlədən qrantlar, ÜDM-nin faiz nisbətində): 34.2, 38.8, 39.9, 39.0 - Xərclər (ÜDM-nin faiz nisbətində): 35.6, 33.1, 34.1, 34.0 - Cari xərclər: 25.3, 19.1, 22.5, 25.2 - Əsaslı kapital xərcləri və xalis borcvermə: 10.3, 14.1, 11.6, 8.8 - Büdcə qalığı/kəsiri (ÜDM-nin faiz nisbətində): -1.4, 5.6, 5.8, 5.1 - Büdcənin qeyri-neft baza kəsiri (qeyri-neft ÜDM-sinin faiz nisbətində): -30.9, -32.1, -31.0, -30.2 - Ümumi hökumət üzrə məcmu dövlət borcu (birbaşa borclanma): 22.5, 18.8, 19.2, 17.9 - Ümumi hökumət üzrə məcmu dövlət borcu (zəmanətlər daxil olmaqla): 53.2, 48.4, 50.3, 46.2 - Geniş mənada pul kütləsi (xarici valyutada əmanətlər daxil olmaqla, faizlə dəyişmə): 9.0, 11.3, 7.2, 6.0 - Özəl sektora verilən bank krediti (faizlə dəyişmə): -28.1, 14.9, 6.8, 8.2 - Cari hesab qalığı (ÜDM-nin faiz nisbətində): 4.1, 12.9, 10.4, 10.9 - Birbaşa xarici investisiya (ÜDM-nin faiz nisbətində): 0.7, -1.7, 4.8, 4.5 - Məcmu beynəlxalq ehtiyatlar (qeyri-neft idxalının ay misldə): 5.1, 4.7, 5.7, 6.0 - Real effektiv məzənnə (orta dərəcə, faizlə dəyişmə): 3.3, 5.6, ..., ... *Beynəlxalq Valyuta Fondu — BVF işçi heyətinin hesablamaları və proqnozları.* --- _Source: https://www.imf.org/-/media/files/news/press-release/2019/pr19249-aze-azerbaijan.pdf_