## Мисијата на ММФ ја заврши својата виртуелна посета на Северна Македонија

## Source details

**Canonical URL:** [Мисијата на ММФ ја заврши својата виртуелна посета на Северна Македонија](https://www.imf.org/-/media/files/news/press-release/2020/pr20347-mkd-north-macedonia.pdf)

## Other formats

- [Markdown version](/-/media/files/news/press-release/2020/pr20347-mkd-north-macedonia.pdf.md)
- [Structured JSON version](/-/media/files/news/press-release/2020/pr20347-mkd-north-macedonia.pdf.json)

---

### Резиме на главните наоди
- Мисијата на Меѓународниот монетарен фонд (ММФ) предводена од Берглјот Баркбу одржа виртуелни состаноци во периодот од 9 до 18 ноември.  
- Прес-општението е објавено во Вашингтон, 20 ноември 2020 година.  
- Економската активност се очекува да закрепне во 2021 година по остриот пад во 2020 година, но вториот бран на пандемијата претставува ризик за интензитетот на закрепнувањето.  
- Надминувањето на здравствената криза е врвен приоритет за заштита на луѓето и економијата.

### Макроекономска состојба и изгледи
- „Како и во други делови во светот, економијата забележа остра контракција во 2020 година.“  
- Невработеноста, како резултат на мерките за фискална поддршка, забележа „само мало зголемување.“  
- Инфлацијата се зголеми, главно како одраз на зголемените цени на храната.  
- И покрај очекуваното закрепнување во 2021 година, „вториот бран на вирусот претставува значителен ризик во надолна линија и покрај неодамнешните добри вести поврзани со развојот на вакцината.“

### Фискална политика и буџет за 2021 година
- Предлог-буџетот за 2021 година предвидува значително зголемување на капиталните трошења, кое, доколку се спроведе, би можело да придонесе кон зголемување на побарувачката и подигнување на потенцијалот за раст на економијата, под услов трошењето да е насочено кон високо квалитетни проекти.  
- Предлог-буџетот исто така содржи и износ за непредвидени ситуации за можни нови стимулативни мерки. Овој износ „би можело да се употреби за таргетирано продолжување на субвенциите за плати, осигурување во случај на невработеност, како и социјална заштита.“  
- Планираната кредитно-гарантна шема ќе помогне да се поддржи ликвидноста на фирмите.  
- Потребно е внимателно следење на фискалните ризици поврзани со недостаток на буџетски приходи, претпријатијата во државна сопственост и јавно-приватните партнерства.  
- На среден рок, приоритетот е повисок раст за подобрување на животниот стандарd и конвергенција кон доходот на другите европски земји, што ќе бара поголеми вложувања во човечки и физички капитал.  
- Мерките кои ја намалуваат даночната база и собирањето на даноците или кои ја зголемуваат тековната потрошувачка (на пр., трошоци за пензии и субвенции) „би оделе во погрешна насока, бидејќи имплицираат помал простор за инвестиции кои го подобруваат растот.“

### Монетарна политика и финансиска стабилност
- „Релаксираната монетарна политика е соодветна и НБРСМ е подготвена да дејствува соодветно за да го заштити де-факто фиксниот курс на денарот.“  
- Вкупниот банкарски систем и понатаму е добро капитализиран и профитабилен, но во иднина капацитетот на банките за кредитирање се очекува да биде помал поради веројатното намалување на квалитетот на активата.  
- Од голема важност е одржување на строги правила за класификација на кредитната изложеност и за издвојување резервации за кредитите, со цел да се осигура дека банките имаат доволно резерви за покривање на потенцијалните загуби.  
- Банките би требало да се охрабрат да се воздржат од дискреционо исплаќање дивиденди и од откуп на сопствени акции.  
- Со оглед на клучното значење на капацитетот на НБРСМ да презема навремени супервизорски активности, од суштинска важност е да се зачува независноста на НБРСМ за да ги остварува задачите за одржување на ценовната стабилност и за заштита на финансиската стабилност.

### Препораки и приоритети за политика
- Одржување на здравствениот одговор како врвен приоритет за заштита на економијата и јавните финансии.  
- Фискалните политики на среден рок да даваат поддршка за ревитализација на растот, зачувување на работните места и заштита на ранливите категории.  
- Насочување на зголемените капитални трошења кон високо квалитетни проекти.  
- Користење на средствата за непредвидени ситуации за таргетирани мерки (субвенции за плати, осигурување при невработеност, социјална заштита) во зависност од развојот на ситуацијата.  
- Внимателно управување и мониторинг на фискалните ризици од намалени буџетски приходи, државни претпријатија и јавно-приватни партнерства.  
- Одржување релаксирана монетарна политика додека трае процесот на закрепнување, со истовремено осигурување на соодветни резервации за потенцијални загуби во банкарскиот сектор.  
- Зачувување на независноста на НБРСМ за да се овозможи навремено супервизорство и заштита на финансиската и ценовната стабилност.

*СП20/347, Мисија на ММФ — прес-општение, 20 ноември 2020 година.*

---


_Source: https://www.imf.org/-/media/files/news/press-release/2020/pr20347-mkd-north-macedonia.pdf_