## Stafi i FMN-së përmbyll vizitën në Kosovë

## Source details

**Canonical URL:** [Stafi i FMN-së përmbyll vizitën në Kosovë](https://www.imf.org/-/media/files/news/press-release/2022/pr22172-kos-kosovo.pdf)

## Other formats

- [Markdown version](/-/media/files/news/press-release/2022/pr22172-kos-kosovo.pdf.md)
- [Structured JSON version](/-/media/files/news/press-release/2022/pr22172-kos-kosovo.pdf.json)

---

### Kontekst i vizitës
- Vizita e stafit u zhvillua në periudhën 10-13 dhe 20 maj.
- Deklarata lëshuar në Uashington – 26 maj 2022 nga z. Gabriel Di Bella, drejtues i misionit.

### Ndikimi i luftës në Ukrainë dhe rreziqet e jashtme
- Lufta në Ukrainë paraqet tronditje të rëndë për Kosovën.
- Ndikimi i rritjes së çmimeve ndërkombëtare të ushqimit dhe energjisë në importet e Kosovës mund të jetë deri në 5.5 për qind të BPV-së.
- Tronditja pritet të ndikojë pashmangshëm në kërkesën dhe aktivitetin ekonomik në vitin 2022, pavarësisht rimëkëmbjes së fortë nga viti i kaluar.
- Rritja e interesit të investitorëve për t’u zhvendosur në Evropë mund të jetë një mundësi, por kërkon politika makroekonomike të shëndosha, stabilitet financiar dhe zbatim të reformave për tërheqjen e investimeve të huaja direkte.

### Inflacioni dhe masat e politikës sociale
- Inflacioni i pritur: më i lartë, i cili si pasojë e rritjes së çmimeve të importit pritet të arrijë në më shumë se 10 për qind në vitin 2022.
- Nevoja për mbështetje të targetuar dhe të përkohshme për familjet e cenueshme.
- Masat e ndërmarra nga autoritetet:
  - Subvencione për inpute bujqësore.
  - Bonuse në paga.
  - Rritje të përkohshme të pensioneve dhe transfertave sociale.
- Autoritetet janë përmbajtur nga shkurtimet tatimore, pasi ato:
  - Përfitojnë në mënyrë joproporcionale personat në gjendje më të mirë ekonomike.
  - Janë të kushtueshme dhe të vështira për t’u rivendosur.
- Rritja e tarifave të energjisë elektrike në muajin shkurt për të reflektuar faturën më të madhe të importit të energjisë elektrike.
  - Zbatimi i subvencioneve të energjisë elektrike për rreth 20 për qind të ekonomive familjare u vlerësua si lëvizje e duhur.
  - Anulimi i rritjes së tarifës do të çonte në deficite më të mëdha të llogarisë rrjedhëse dhe do të përbënte barrë serioze për buxhetin.
- Rishikimi i planifikuar i buxhetit për vitin 2022 duhet të përshkruajë:
  - Si programet mbështetëse po arrijnë tek më të cenuarit.
  - Si po ruhet funksionimi adekuat i zinxhirit të vlerës së energjisë elektrike karshi subvencioneve aktuale të energjisë elektrike.

### Pagat minimale, pensionet dhe tërheqjet nga fondet pensionale
- Stafi u pajtua me propozimin për rritjen e pagës minimale për rreth 50 për qind, duke vlerësuar nevojën për të ndarë këtë rritje nga transfertet e tjera buxhetore.
- Stafi shprehu kundërshtim të fortë për tërheqjet shtesë nga fondi i kursimeve private pensionale (TKPK), duke argumentuar se:
  - Do të përbënin goditje të rëndë në qëndrueshmërinë e sistemit të pensioneve.
  - Do të reduktonin ndjeshëm vlerën reale të pensioneve të ardhshme.
  - Do të çonin në ngjeshje të madhe të tregjeve vendore të kapitalit, duke kompromentuar seriozisht financimin buxhetor dhe qëndrueshmërinë e borxhit.

### Sektori bankar dhe politika rregullatore
- Vlerësim i përgjithshëm: Sektori bankar deri më tani i ka përballuar mirë tronditjet e fundit, i ndihmuar nga korniza e mirë rregullative.
- Rritja e fortë kreditore ka mbështetur aktivitetin ekonomik.
- Normat e depozitave dhe të kreditimit të brendshëm kanë qenë përgjithësisht të qëndrueshme.
- Rreziqe në horizont:
  - Kushtet më të shtrënguara financiare në Evropë mund të përkthehen në norma më të larta të interesit brenda në vend.
  - Kjo mund të krijojë cenueshmëri për sektorët që kanë shënuar zgjerim të shpejtë, përfshirë ndërtimin.
- Rekomandime:
  - Mbikëqyrja bankare duhet të vazhdojë të monitorojë me kujdes të shtuar cilësinë dhe likuiditetin e aseteve të bankave.
  - Sigurimi që bankat ruajnë rezerva të mjaftueshme kapitali.

### Qeverisja e Bankës Qendrore (BQK)
- Një bankë qendrore e pavarur, e përgjegjshme dhe plotësisht funksionale është jetike për stabilitetin e sistemit financiar.
- Emërimi i dy anëtarëve të rinj të Bordit në dhjetorin e kaluar rivendosi kuorumin në bordin mbikëqyrës pas një viti e gjysmë dhe u vlerësua pozitivisht.
- Pozita e lirë e zëvendësguvernatorit duhet të plotësohet urgjentisht për të parandaluar çdo ndikim negativ në kapacitetin e BQK-së për të vepruar ose për të marrë vendime ekzekutive gjatë kohërave të vështira.

### Përfundim dhe angazhim për vijim
- Stafi falënderoi autoritetet dhe homologët për diskutimet dhe angazhimin, përfshirë gjatë prezantimit të Perspektivës Ekonomike Rajonale të FMN-së për Evropën, në Prishtinë.
- E mirëpresin vazhdimin e dialogut në konsultimet e ardhshme në kuadër të Nenit IV për vitin 2022 në tetor.

*Burimi: PR22/172, deklarata e stafit të FMN-së pas misionit në Kosovë*

---


_Source: https://www.imf.org/-/media/files/news/press-release/2022/pr22172-kos-kosovo.pdf_