## ԱՄՀ աշխատակազմն ավարտում է Հայաստանի «Պահուստային ծրագրի» շրջանակում երկրորդ ամփոփիչ ստուգումը եւ IV հոդվածի շրջանակում խորհրդակցությունը

## Source details

**Canonical URL:** [ԱՄՀ աշխատակազմն ավարտում է Հայաստանի «Պահուստային ծրագրի» շրջանակում երկրորդ ամփոփիչ ստուգումը եւ IV հոդվածի շրջանակում խորհրդակցությունը](https://www.imf.org/-/media/files/news/press-release/2023/pr23382-arm-armenia.pdf)

## Other formats

- [Markdown version](/-/media/files/news/press-release/2023/pr23382-arm-armenia.pdf.md)
- [Structured JSON version](/-/media/files/news/press-release/2023/pr23382-arm-armenia.pdf.json)

---

### Տնտեսական ընթացք եւ կանխատեսումներ
- Հայաստանի տնտեսական աճը 2023 թ.-ին շարունակեց բարձր տեմպով՝ տարվա առաջին կիսամյակում տնտեսությունը աճեց 10.5 տոկոսով։  
- ԱՄՀ կանխատեսումը՝ ՀՆԱ-ի աճը 2023թ.-ին կհասնի 7 տոկոսի եւ 2024 թ. կդանդաղի մինչեւ ավելի կայուն՝ շուրջ 5 տոկոս մակարդակի։  
- Եկամտի եւ կապիտալի հոսքերի նվազմանը եւ համաշխարհային ու ներքին ֆինանսական խիստ պայմանների պահպանման հետեւանքով ԱՄՀ-ն սպասում է աճի թուլացում՝ 2023 եւ 2024 թթ.-ին համապատասխանաբար 7 եւ 5 տոկոսի։  
- Բյուջեի ընդհանուր հաշվեկշռում մինչեւ 2023 թ. սեպտեմբերը ներառյալ ՀՆԱ-ի 0.7 տոկոսի հավելուրդ գրանցվեց։  
- Բանկային համակարգը կապիտալի եւ իրացվելիության բարձր պաշարներ (բուֆերներ) ունի, եւ համակարգի բարձր շահութաբերությունը շարունակում է պահպանվել։  
- Գնանկումային ճնշումների պայմաններում թողարկման դեռեւս դրական ճեղքվածքով, ՀՀ Կենտրոնական բանկը (ԿԲ) սկսել է դրամավարկային քաղաքականության աստիճանական նորմալացումը։  

### Քաղաքականության առաջնահերթություններ եւ խորհուրդներ
- Մակրոտնտեսական կայունության պահպանություն։  
- Տնտեսության դիմակայունության ամրապնդում՝ ներառյալ եկամուտների մոբիլիզացումը եւ հանրային ներդրումների կառավարման բարելավումը։  
- Ապրանքային եւ աշխատանքի շուկաներում, ինչպես նաեւ բիզնես միջավայրի բարելավման ուղղությամբ կառուցվածքային բարեփոխումների շարունակում՝ արտադրողականության խթանման եւ ավելի ներառական աճի խրախուսման համար։  
- ՀՀ ԿԲ-ի համար անհրաժեշտ է շարունակել տվյալներից կախվածության մոտեցումը՝ ապահովելու, որ գնաճի սպասումները խարսխված մնան, եւ ճկուն փոխարժեքը մնա ցնցումների հիմնական կլանողը։  
- ԿԲ-ն պետք է շարունակի նորմատիվային եւ վերահսկողական դաշտի կատարելագործման ջանքերը՝ ֆինանսական հատվածի ռիսկերի, այդ թվում՝ բնակարանային գների աճով պայմանավորված, զսպման համար։  
- Միջնաժամկետ հեռանկարում կարեւոր է քաղաքականության եւ բարեփոխումների իրականացման բարձր տեմպի պահպանումը՝ կառուցելով հարկաբյուջետային բուֆերներ եւ ուժեղացնելով միջնաժամկետ կայունությունը։  
- Հատկապես առաջարկվում է ավարտել կառավարման բարեփոխումները, զարգացնել զբաղվածության եւ արտահանման ռազմավարություններ՝ ծախսերի ամբողջական գնահատմամբ, արդիականացնել անվճարունակության (սնանակության) դաշտը, պարբերաբար իրականացնել հանրային ներդրումների կառավարման ծրագրեր եւ տնտեսության համար հարկաբյուջետային հնարավորություններ ընձեռող հարկային քաղաքականություն՝ ներառյալ հարկային ծախսերի ռացիոնալացումը եւ հարկային վարչարարության շարունակվող բարեփոխումները։  

### «Պահուստային ծրագիր» (SBA) եւ ֆինանսավորում
- ԱՄՀ-ն եւ Հայաստանի իշխանություններն աշխատակազմի մակարդակում համաձայնության են եկել «Պահուստային ծրագրի» (SBA) երկրորդ ամփոփիչ ստուգման շուրջ։  
- Համաձայնությունը ենթակա է ԱՄՀ-ի գործադիր խորհրդի հաստատման, որի կողմից ամփոփիչ ստուգման քննարկումը նախատեսվում է դեկտեմբերի կեսին։  
- Խորհրդի կողմից հաստատումը մոտավորապես 24.3 միլիոն դոլարից (18.4 միլիոն փոխառության հատուկ իրավունք ((ՓՀԻ)) օգտվելու հնարավորություն կտա՝ ընդհանուր հասանելիությունը հասցնելով շուրջ 72.9 միլիոն դոլարի (55.2 միլիոն ՓՀԻ)։  

### Ոչ տնտեսական ճակատներ եւ սոցիալական պատասխան
- Իշխանությունները արձագանքեցին Լեռնային Ղարաբաղից 100 000-ից ավելի էթնիկ հայ փախստականների կարիքներին՝ տրամադրելով դրամական օժանդակություն, ժամանակավոր կացարաններ եւ ֆինանսական օգնություն կեցության եւ կոմունալ ծախսերի ապահովման համար։  
- Առաջարկվում է փախստականների միջինից-երկարաժամկետ կարիքների շարունակվող համապարփակ գնահատում՝ բնակարանային ապահովման, կրթության, զբաղվածության եւ սոցիալական պաշտպանության ոլորտներում նրանց ինտեգրմանը աջակցելու համար։  
- 2024 թ. բյուջեի նախագծով պատշաճ կերպով հաշվառվում է փախստականներին աջակցությունը՝ միաժամանակ ապահովելով մակրոտնտեսական կայունությունը։ Բյուջեի պակասուրդը սպասվում է օժանդակել առաջնահերթ սոցիալական եւ կապիտալ ծախսերին եւ շարունակել եկամուտների մոբիլիզացումը։  

### Ռիսկեր եւ զարգացնող պայմաններ
- ԱՄՀ-ն նշում է աճի խարխլման ռիսկեր՝ առաջացած աշխարհաքաղաքական լարվածություններից, համաշխարհային ֆինանսական խիստ պայմաններից, արտաքին պահանջարկի դանդաղումից եւ կապիտալի հոսքերի կտրուկ հակադարձումից։  
- Աճը կարող է անակնկալ մատուցել եկամտի եւ կապիտալի հոսքերի վերսկսման եւ բարեփոխումների հաստատուն իրականացման դեպքում, սակայն նվազման ուղղությամբ ռիսկերը ավելացել են։  

*PR23/382, Արժույթի միջազգային հիմնադրամի աշխատակազմի մամուլի հաղորդագրություն*

---


_Source: https://www.imf.org/-/media/files/news/press-release/2023/pr23382-arm-armenia.pdf_