## Shqipëri: Njoftimi për Shtyp i Vizitës së Stafit për vitin 2024

## Source details

**Canonical URL:** [Shqipëri: Njoftimi për Shtyp i Vizitës së Stafit për vitin 2024](https://www.imf.org/-/media/files/news/press-release/2024/pr24274-alb-njoftim-per-shtyp-per-viziten-e-stafit-2024.pdf)

## Other formats

- [Markdown version](/-/media/files/news/press-release/2024/pr24274-alb-njoftim-per-shtyp-per-viziten-e-stafit-2024.pdf.md)
- [Structured JSON version](/-/media/files/news/press-release/2024/pr24274-alb-njoftim-per-shtyp-per-viziten-e-stafit-2024.pdf.json)

---

### Vizita dhe qëllimi
- Një ekip i Fondit Monetar Ndërkombëtar (FMN), drejtuar nga Znj. Anke Weber, zhvilloi një vizitë në Shqipëri gjatë datave 9-12 korrik, për të diskutuar zhvillimet e fundit makroekonomike, parashikimin ekonomik dhe politikat prioritare.
- Njoftimi për shtyp lënda pikëpamjet paraprake të ekipit të FMN-së; misioni nuk do të pasohet nga diskutime në Bord.

### Performanca makroekonomike dhe parashikimi
- Ekonomia shqiptare u rrit me 3.5 për qind në vitin 2023, kryesuar nga një konsum privat i qëndrueshëm, me forcim të konsiderueshëm të turizmit dhe ndërtimit.
- Performanca e sektorit fiskal dhe e sektorit të jashtëm ka tejkaluar pritjet, me:
  - suficit primar përkatësisht 0.7 për qind të PBB-së,
  - deficit të llogarisë korente përkatësisht 1 për qind të PBB-së.
- Presionet inflacioniste janë ulur; inflacioni shënoi vlerën 2.1 për qind në qershor, si pasojë e rënies së çmimeve të lëndëve të para.
- Ekonomia pritet të ruajë vrullin e saj pozitiv këtë vit, me një rritje të parashikuar në rreth 3¼ për qind.
- Inflacioni pritet të kthehet gradualisht në objektivin prej 3 për qind.

### Rreziqet makroekonomike
- Rreziqet janë gjerësisht të balancuara.
- Një aktivitet turistik mbi pritshmëritë mund të zhvendosë balancën e rreziqeve për lart.
- Tensionet e rritura gjeopolitike përfaqësojnë një rrezik të mundshëm për poshtë.
- Ekonomia mbetet e ndjeshme ndaj:
  - rreziqeve të goditjeve të sektorit energjetik të lidhura me motin,
  - një ndryshimi të papritur të kahut të kursit të këmbimit.
- Në afat të mesëm, progresi për reformat në planin e ri të rritjes së BE-së për Ballkanin Perëndimor mund të nxisë rritjen potenciale; prirjet demografike përfaqësojnë një rrezik kyç për poshtë.

### Politika fiskale dhe qëndrueshmëria e borxhit
- Rindërtimi i hapësirave të përshtatshme fiskale është thelbësor për të siguruar qëndrueshmëri ndaj goditjeve të ardhshme.
- Mirëpritet angazhimi i autoriteteve për një politikë fiskale të kujdesshme, reflektuar nga pajtueshmëria e hershme dhe e vazhdueshme me rregullat fiskale sipas Ligjit Organik të Buxhetit.
- Theksohet rëndësia e një konsolidimi fiskal afatmesëm ambicioz dhe menaxhimit të kujdesshëm të borxhit për të:
  - reduktuar nevojat për financim bruto,
  - mbrojtur qëndrueshmërinë fiskale.
- Një konsolidim i tillë duhet të mbështetet nga masa për të:
  - nxitur mobilizimin e të ardhurave,
  - gjeneruar përfitime nga efikasiteti,
  - rritur shpenzimet produktive.

### Reforma të të ardhurave dhe sistemi tatimor
- Progresi i vazhdueshëm në reformat fiskale mbetet kritik për besueshmërinë e kuadrit fiskal.
- Miratimi i Strategjisë Afatmesme të të Ardhurave deri në fund të këtij viti mirëprite.
- Shqiptarët do të përfitonin nga një sistem tatimor me:
  - mbulim gjithëpërfshirës,
  - rregulla të drejta,
  - stimuj të duhur për të garantuar një barrë të barabartë mes taksapaguesve.
- Ligji i ri për tatimin mbi të ardhurat ndihmoi në bërjen e sistemit tatimor më të drejtë, duke siguruar që profesionistët e lirë të tatohen në një mënyrë të krahasueshme me tatimpaguesit e tjerë të punësuar.
- Masat për mobilizimin e të ardhurave që zgjerojnë bazën tatimore, përfshirë reformat e tatimit mbi pronën, mbeten të rëndësishme.

### Menaxhimi i financave publike, PPP dhe transparenca fiskale
- Mirëpritet miratimi i Strategjisë së Menaxhimit të Financave Publike; bëhet thirrje për operacionalizimin e plotë të një kuadri të forcuar të menaxhimit të investimeve publike.
- Përparim i mëtejshëm në reformat e partneritetit publik-privat (PPP) është i nevojshëm.
- Plotësimi dhe publikimi i raporteve për PPP-të dhe koncesionet për vitet 2022 dhe 2023 janë të mirëpritura; inkurajohet publikimi në kohë i raporteve të ardhshme.
- Deklarata pilot e pavarur e Rreziqeve Fiskale është një hap kyç në forcimin e menaxhimit të rrezikut fiskal.
- Rritja e mirëqeverisjes dhe mbikëqyrjes së ndërmarrjeve shtetërore vazhdon të jetë vendimtare për ruajtjen e qëndrueshmërisë fiskale.

### Politika monetare dhe sektori financiar
- Qëndrimi aktual i politikës monetare cilësohet i përshtatshëm.
- Presionet e çmimeve nga rritja e pagave potencialisht të zbutura nga një inflacion i importuar më i ulët për shkak të mbiçmimit të lekut.
- Autoritetet duhet të vazhdojnë të monitorojnë nga afër zhvillimet e çmimeve dhe të mbajnë një qasje mbështetur në të dhëna ndaj politikës monetare.
- Një kurs i lirë këmbimi duhet të jetë amortizuesi kryesor i goditjeve.
- Mbikëqyrja e vazhdueshme fleksibël dhe instrumentet e shtuara prudenciale do të ndihmojnë ekonominë në kapërcimin e pasigurive financiare dhe ekonomike.
- Progresi në reformat financiare duhet të vazhdojë, përfshirë:
  - forcimin e mëtejshëm të kuadrit mbikëqyrës dhe rregullator,
  - thellimin e tregjeve financiare.
- Në kuadër të rritjes së fortë të kredisë, vendimi i fundit i Bankës së Shqipërisë për të rritur shtesën kundërciklike të kapitalit është i përshtatshëm.
- Miratimi i një shtese të rrezikut sistemik mund të rrisë më tej qëndrueshmërinë.
- Përpjekjet për të forcuar rregulloren për mbrojtjen e konsumatorit, duke përfshirë atë për institucionet financiare jobanka, janë thelbësore për ruajtjen e integritetit dhe besimit në sistemin financiar.
- Me mbi një dekadë të kaluar nga Vlerësimi i fundit i Stabilitetit të Sistemit Financiar (FSAP), inkurajohet marrja në konsideratë e një Programi të ri të Vlerësimit të Sektorit Financiar.
- Ruajtja e pavarësisë së Bankës së Shqipërisë theksohet si thelbësore për ruajtjen e stabilitetit të çmimeve dhe atij financiar.

### Komentet përfundimtare dhe misioni i ardhshëm
- Ekipi shpreh mirënjohjen për diskutimet e dobishme dhe mikpritjen e autoriteteve dhe homologëve të tjerë në Shqipëri.
- Misioni i ardhshëm i FMN-së në Shqipëri për Konsultimet e Nenit IV për vitin 2024 pritet të zhvillohet në nëntor.

*PR24/274 — Uashington, DC – 15 Korrik 2024.*

---


_Source: https://www.imf.org/-/media/files/news/press-release/2024/pr24274-alb-njoftim-per-shtyp-per-viziten-e-stafit-2024.pdf_