## საქართველო —ინკლუზიური ზრდის ხელშემწყობი რეფორმების განხორციელება

## Source details

**Canonical URL:** [საქართველო —ინკლუზიური ზრდის ხელშემწყობი რეფორმების განხორციელება](https://www.imf.org/-/media/files/news/speech/2019/sp052016ka-lagarde-georgia-harnessing-reforms-to-boost-inclusive-growth.pdf)

## Other formats

- [Markdown version](/-/media/files/news/speech/2019/sp052016ka-lagarde-georgia-harnessing-reforms-to-boost-inclusive-growth.pdf.md)
- [Structured JSON version](/-/media/files/news/speech/2019/sp052016ka-lagarde-georgia-harnessing-reforms-to-boost-inclusive-growth.pdf.json)

---

### შესავალი და თემატიკა
- კრისტინ ლაგარდი, საერთაშორისო სავალუტო ფონდის მმართველი დირექტორი, თბილისი, 20 მაისი, 2019 წ.
- საქართველოს ტრანსფორმაციის სწრაფი ისტორია: დამოკიდებულება სოფლის მეურნეობიდან მომსახურების სექტორზე, საშუალო შემოსავლის ზრდა, ტურიზმისა და ვაჭრობის გაფართოება, ბიზნეს-გარემოს გაუმჯობესება.
- მთავარი კითხვები: ეკონომიკის მედეგობის განმტკიცება და კრეატიული ინსტრუმენტების შემუშავება ინკლუზიური და მდგრადი განვითარებისათვის.

### 1. ეკონომიკის მედეგობის განმტკიცება
- გლობალური მდგომარეობა:
  - „ორი წლის წინ მსოფლიო ეკონომიკის 75 % აღმავლობას განიცდიდა. წელს ჩვენი პროგნოზით მსოფლიო ეკონომიკის 70 %-ში ზრდა შენელდება.“
  - მოკლევადიანად გლობალური ზრდის განახლებაა მოსალოდნელი, გაგრძელდება 2020 წელს; მსოფლიო რისკების შორის გათვალისწინებულია სავაჭრო დავები და გეოპოლიტიკური დაძაბულობები.
- ბოლო ორი ათწლეულის ზოგადი შედეგები:
  - უკიდურესი სიღარიბე თითქმის სამი მეოთხედით შემცირდა.
  - სიცოცხლის ხანგრძლივობა დაახლოებით 6 პროცენტით გაიზარდა.
  - ერთ სულ მოსახლეზე გაანგარიშებული რეალური შემოსავალი გასამმაგდა.
- ბოლო პერიოდში მიღწეული მაჩვენებლები:
  - ფისკალური დეფიციტი ზომიერია.
  - ინფლაციის ტემპი შენელებულია.
  - ბანკების კაპიტალიზაციის დონე მაღალია.
  - უმუშევრობის დონემ 15 წლიან პერიოდში ყველაზე დაბალ მაჩვენებელს მიაღწია.
- პოლიტიკის პრიორიტეტები რისკების შესაკავებლად:
  - გაცვლითი კურსის მოქნილობის შენარჩუნება.
  - სავალუტო რეზერვების შემდგომი ზრდა.
  - გონივრული ეკონომიკური და ფინანსური პოლიტიკა.
  - დოლარიზაციის შემცირება (აშშ დოლარში გაცემული სესხი/დეპოზიტები) და ლარის-denominated ბაზრის განვითარება.
  - ადგილობრივი კაპიტალის ბაზრის განვითარება და ინსტიტუციური ინვესტორების ხელშეწყობა გრძელვადიანი ადგილობრივი ვალუტაში დენომინირებული ობლიგაციების მოთხოვნის გაზრდისთვის.
  - დავალიანების შემდგომი შემცირება, განსაკუთრებით მცირე შემოსავლების მქონე შინამეურნეობებისთვის; სესხების გაცემის სტანდარტების გამკაცრება.
- სოციალური თანასწორობა:
  - IMF-ის კვლევა: ნაკლები უთანასწორობა უფრო ძლიერ და მდგრად ზრდასთან არის დაკავშირებული; მაღალი უთანასწორობა იწვევს მარგინალიზაციას და ნდობის დაკარგვას.
  - რეფორმების პროგრამა ეყრდნობა ევროკავშირთან დადებულ ასოცირების შეთანხმებას და მიზნად ისახავს ევროკავშირის ცხოვრების დონისკენ სწრაფი მიახლოებას და ინკლუზიურ ზრდას.
- IMF-ის თანამშრომლობა: პოლიტიკის რეკომენდაციები, ფინანსური დახმარება, ტრენინგები და ტექნიკური პოტენციალის განვითარების მხარდაჭერა.

### 2. უკეთესი ეკონომიკური „მოსავლის“ მიღების ახალი შემადგენლები
- ძირითადი მიზანი: მეტი მაღალხარისხიანი სამუშაო ადგილების შექმნა და პროდუქტიულობის ზრდა ზრდის პოტენციალის სწრაფი ათვისებისა და ცხოვრების დონის გაუმჯობესებისთვის.
- გამოწვევები:
  - მოსახლეობის ხანდაზმულობის სწრაფი ზრდა.
  - მზარდი ემიგრაციის და სამუშაომოძებნობის საზღვარგარეთ მოთხოვნა.
  - არსებული გრძელვადიანი 5.2%-იანი ზრდის ტემპის შენარჩუნების პირობებში, საქართველოს 10 წელიწადზე მეტი დასჭირდება, რომ ცხოვრების დონე ევროპის განვითარებად ქვეყნებს დაეწიოს.
- რეკომენდირებული „ინგრედიენტები“:
  1. კავშირები
     - უფრო ძლიერი შიდა და საზღვარგერიოს ტრანსპორტო და ლოჯისტიკური კავშირები.
     - მეტი სახელმწიფო ინვესტიცია მაღალი ხარისხის ინფრასტრუქტურაში (მაგ., აღმოსავლეთ-დასავლეთის ჩქაროსნული автомაგისტრალი აზერბაიჯანს შავ ზღვასთან დააკავშირებს).
     - საპორტო ინფრასტრუქტურის გაუმჯობესება და ახალი პორტები; ადგილობრივი მეწარმეების დაკავშირება გლობალურ ვალუტის ჯაჭვებთან; მეტი პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების მოზიდვა.
     - ექსპორტის ზრდა: უკანასკნელი ორი წლის მანძილზე ექსპორტი ეკონომიკური ზრდის მთავარი მამოძრავებელია.
  2. განათლების რეფორმა
     - შრომის ბაზრის მოდერნიზაციის ნაწილი; სამუშაომოსურველ მეწარმეებთან თავსებადობის სახელწოდო უნარ-ჩვევების განვითარება.
     - მთავრობის გადაწყვეტილება განათლების ფუნდამენტური რეფორმის განხორციელების შესახებ: ყოვლისმომცველი, ფისკალურად მდგრადი, საუკეთესო პრაქტიკის შესაბამისად და უახლესი იდეების გამტარი რეფორმა.
     - მოკლევადიანი ღონისძიებები: პროფესიული განათლების გაუმჯობესება და თანამედროვე ონლაინ პროგრამების გამოყენება ვაკანსიების დასაკომპლექტებლად.
     - მეტი ქალის ჩართულობის მხარდაჭერა: სამუშაო საათების მოქნილი სისტემები და ბავშვების მოვლის უფრო ხელმისაწვდომი და ხარისხიანი მომსახურებები.
     - ეკონომიკური დანაკარგი გენდერული პასივობის გამო: საქ. კვლევა აღნიშნავს, რომ სამუშაო ძალაში ქალებისა და კაცების ჩართულობის განსხვავება საქართველოში ერთ სულ მოსახლეზე დაახლოებით მშპ-ს 11 %-ის ექვივალენტურია.
  3. კარგი მმართველობა და ინსტიტუციონალური რეფორმა
     - წარმატებული ბრძოლა კორუფციის წინააღმდეგ: საჯარო სამსახურის რეფორმა, გადასახადების ადმინისტრირების გაუმჯობესება, საგადასახადო კოდექსის გამარტივება, სახელმწიფო ფინანსების მართვისა და გამჭირვალობის გაუმჯობესება.
     - შედეგი: საინვესტიციო გარემოს გაუმჯობესება, ეკონომიკური ზრდის დაჩქარება და საგადასახადო შემოსავლების მკვეთრი ზრდა — მშპ-ს 12%-დან 2003 წელს 25 %-მდე ხუთი წლის შემდეგ.
     - არცერთი ბრძოლა არაა საბოლოო: თანმიმდევრულობა და უწყვეტი ძალისხმევა საჭიროა კორუფციის დასამარცხებლად.
     - საჯარო ინსტიტუტების შემდგომი გაძლიერების საჭიროება: სასამართლო სისტემის მოდერნიზაცია, გამჭვირვალობისა და ანგარიშვალდებულების გაუმჯობესება.
     - გადახდისუუნარობის უფრო ეფექტური რეჟიმის დანერგვა; ბიზნესის დახურვის პროცედურების დაჩქარება კაპიტალის გათავისუფლებისა და უფრო პროდუქტიული გამოყენებისთვის.
- მრავალმხრივი მონაწილეობის მნიშვნელოვანი როლი:
  - მონაწილეთა კონსოლიდაცია: პოლიტიკის შემმუშავებლები, მეწარმეები, სამოქალაქო საზოგადოება, განვითარების პარტნიორები და სხვა.
- ახალგაზრდობა და ინოვაცია:
  - ახალგაზრდა თაობის ენერგია, მრავალსაფეხურიანი უნარების განვითარება (მათემატიკა, ინჟინერია, ეკონომიკა, ლიტერატურა, ხელოვნება, ენები).
  - სტიმული სტარტაპებისთვის, კულტურის, მოდის, მუსიკის, სასურსათო ინოვაციებისთვის; ახალგაზრდა შეფებისა და მეღვინეებისთვის მსოფლიო აღიარების მოპოვების შესაძლებლობა.
  - კლიმატის ცვლილების და ადგილობრივი რესურსების (წყალი, ჰაერი, ტყეები) მართვის გამოწვევები; ახალგაზრდების ანгажირება ამ საკითხების გადაწყვეტაში.

### 3. დასკვნა
- ციტატა ილია ჭავჭავაძისგან: „ბედს თვითონ კაცი ქმნის და არა ბედი კაცსა.“
- საქართველო კვლავ ქმნის თავის ბედს და აგრძელებს გარდაქმნას.
- პოლიტიკის შემმუშავებლებს შესაძლებლობა აქვთ სწორი ნაბიჯები გადადგან უფრო მედეგი და ინკლუზიური ეკონომიკის შესაქმენლად.
- საერთო გაერთიანებული მუშაობა მიზნად ისახავს უკეთესი ეკონომიკური მოსავლის უზრუნველსაყოფად — არა მხოლოდ მიმდინარე წელს, არამედ მომავალი თაობებისთვისაც.

*წყარო: კრისტინ ლაგარდი — სიტყვა (თბილისი, 20 მაისი, 2019 წ.), sp052016ka-lagarde-georgia-harnessing-reforms-to-boost-inclusive-growth*

---


_Source: https://www.imf.org/-/media/files/news/speech/2019/sp052016ka-lagarde-georgia-harnessing-reforms-to-boost-inclusive-growth.pdf_