## ระบบภาษีที่ดีขึ้นช่วยส่งเสริมการเติบโตได้แม้จะมีพื้นที่ทางการคลังจํากัด

## Source details

**Canonical URL:** [ระบบภาษีที่ดีขึ้นช่วยส่งเสริมการเติบโตได้แม้จะมีพื้นที่ทางการคลังจํากัด](https://www.imf.org/-/media/files/publications/fiscal-monitor/2026/october/thai/execsum.pdf)

## Other formats

- [Markdown version](/-/media/files/publications/fiscal-monitor/2026/october/thai/execsum.pdf.md)
- [Structured JSON version](/-/media/files/publications/fiscal-monitor/2026/october/thai/execsum.pdf.json)

---

### ข้อสรุปและแนวคิดหลัก
- รัฐบาลหลายแห่งไม่สามารถปรับลดภาษีในวงกว้างได้มากนัก เนื่องจากหนี้สาธารณะที่อยู่ในระดับสูง ต้นทุนการกู้ยืมที่เพิ่มขึ้น แรงกดดันการใช้งบประมาณที่มากขึ้น และอัตราการเติบโตระยะกลางที่อ่อนแอ
- การขจัดความบิดเบือนที่ไม่จําเป็นในออกแบบระบบภาษีและการดําเนินการจัดเก็บภาษีสามารถเสริมสร้างกิจกรรมทางเศรษฐกิจโดยไม่ทําลายฐานรายได้ภาครัฐ
- บทนี้ต่อยอดจาก รายงานการติดตามภาวะการคลัง (Fiscal Monitor) ปีที่แล้ว ฉบับเดือนตุลาคม พ.ศ. 2568 โดยเน้นการปฏิรูปภายในระบบภาษีที่มีอยู่เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพโดยไม่กระทบต่อรายได้

### ผลกระทบเชิงปริมาณหลัก
- การลดความบิดเบือนต่อการผลิตและการบริโภคที่เกี่ยวข้องกับภาษีมูลค่าเพิ่มอาจนําไปสู่ผลประโยชน์ด้านสวัสดิการต่อระบบเศรษฐกิจโดยรวมสูงถึง ร้อยละ 0.8 ของ GDP ทั้งในกลุ่มประเทศตลาดเกิดใหม่และประเทศเศรษฐกิจกําลังพัฒนา
- การขจัดการเพิ่มขึ้นของต้นทุนเงินทุนที่เกิดจากภาษีอาจช่่วยให้ GDP ในระยะยาวเพิ่มขึ้นประมาณ ร้อยละ 2.1–2.7
- การปฏิรูปที่เสริมสร้างแรงจูงใจในการทํางานอาจเพิ่มอัตราการจ้างงานประมาณ 1.2 จุดร้อยละ ในกลุ่มประเทศตลาดเกิดใหม่และประเทศเศรษฐกิจกําลังพัฒนา และ 0.8 จุด ร้อยละ ในกลุ่มประเทศเศรษฐกิจพัฒนาแล้ว
- ประเทศที่มีความเข้มแข็งในการดําเนินงานด้านการจัดเก็บภาษีอยู่ในเปอร์เซ็นไทล์ที่ 67 สามารถจัดเก็บรายได้ได้มากกว่าประเทศที่อยู่ในเปอร์เซ็นไทล์ที่ 33 ประมาณ 1.7 จุดร้อยละของ GDP

### กลไกและช่องทางการปฏิรูปที่แนะนํา
- ปรับปรุงระบบภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT)
  - ออกแบบ VAT ให้เก็บจากการบริโภคขั้นสุดท้าย ไม่ใช่จากการผลิต
  - อนุญาตให้กิจการสามารถขอคืนภาษีที่ชําระสําหรับปัจจัยการผลิต เพื่อ ลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มผลิตภาพ
  - จํากัดการยกเว้น VAT ควบคู่กับระบบการคืนภาษีที่น่าเชื่อถือและการบริหารจัดการความเสี่ยงจากการฉ้อโกง
- ปรับปรุงภาษีธุรกิจและมาตรการส่งเสริมการลงทุน
  - เอื้อให้สามารถคืนทุนได้เร็วขึ้น ในขณะที่ยังคงจัดเก็บภาษีจากค่าเช่าทางเศรษฐกิจ
- ปรับเปลี่ยนสิทธิประโยชน์ทางภาษีเพื่อส่งเสริมนวัตกรรม
  - มุ่งเป้าการสนับสนุนไปที่การวิจัยและพัฒนาเพิ่มเติม แทนที่จะเน้นขนาดของกิจการหรือผลกําไรที่เกี่ยวข้องกับกิจกรรมการวิจัยเพียงเล็กน้อย
  - การตรวจสอบยืนยันที่น่าเชื่อถือช่วยให้มาตรการจูงใจด้านการวิจัยและพัฒนาแม่นยํายิ่งขึ้น
- ปรับปรุงภาษีแรงงานและสวัสดิการ
  - ปรับเปลี่ยนภาษีที่เกี่ยวข้องกับการจ้างงานและสวัสดิการ เพื่อให้การเข้าสู่ตลาดแรงงานและรายได้ที่ได้รับให้ผลตอบแทนทางการเงินมากขึ้น พร้อมรักษาเป้าหมายด้านการกระจายรายได้
- เสริมความเข้มแข็งของการจัดเก็บภาษี
  - การดําเนินการจัดเก็บภาษีอย่างเข้มแข็งขึ้นสามารถเพิ่มรายได้ภาครัฐและลดภาระการปฏิบัติตามกฎระเบียบที่มักตกอยู่กับกิจการขนาดเล็กและกิจการที่เพิ่งก่อตั้ง
  - ให้ความสําคัญกับการขึ้นทะเบียน การยื่นแบบแสดงรายการภาษี การชําระภาษี การคืนภาษี และการบริหารจัดการการปฏิบัติตามกฎระเบียบเป็นลําดับแรก

### ลําดับความสําคัญการปฏิรูปตามบริบทประเทศ
- มุ่งแก้ไขความบิดเบือนที่ก่อให้เกิดต้นทุนทางเศรษฐกิจสูง และจัดลําดับการปฏิรูปให้สอดคล้องกับขีดความสามารถในการดําเนินงานของแต่ละประเทศ
- ประเด็นหลักที่ควรให้ความสําคัญ ได้แก่
  - ภาษีมูลค่าเพิ่มที่ยังไม่ได้รับคืนจากปัจจัยการผลิตทางธุรกิจ
  - มาตรการสนับสนุนในที่ทํางานที่ยังมีจํากัด
  - ภารกิจหลักด้านการจัดเก็บภาษีที่ยังคงด้อยประสิทธิภาพ
- ในประเทศเศรษฐกิจพัฒนาแล้ว อาจให้ความสําคัญมากขึ้นกับการปรับปรุงแรงจูงใจในการทํางาน และการใช้งานสารสนเทศและเทคโนโลยีในการบริหารการจัดเก็บภาษีให้มีประสิทธิผลยิ่งขึ้น
- ทุกกลุ่มประเทศควรลดความบิดเบือนในการลงทุนและมาตรการจูงใจที่ไม่ตรงเป้า และพิจารณาการเปลี่ยนผ่านไปสู่การจัดเก็บภาษีจากค่าเช่าทางเศรษฐกิจมากขึ้นเมื่อสถานการณ์เอื้อต่อการดำเนินการ

### การพิจารณาด้านการเมืองและการดำเนินการ
- ต้นทุนของการปฏิรูปมักเกิดขึ้นทันทีและกระจุกตัวในกลุ่มที่สูญเสียสิทธิประโยชน์ทางภาษี ขณะที่ประโยชน์จากการเพิ่มประสิทธิภาพและการเติบโตกระจายและปรากฏขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป
- ปัจจัยด้านเศรษฐกิจการเมืองอาจเป็นอุปสรรคต่อการปฏิรูป แม้เหตุผลทางเศรษฐกิจจะชัดเจน
- ปัจจัยสําเร็จของการปฏิรูปได้แก่
  - วัตถุประสงค์ที่ชัดเจน
  - การดําเนินการที่น่าเชื่อถือ
  - การมีส่วนร่วมกับผู้มีส่วนได้ส่วนเสียตั้งแต่เนิ่น ๆ
  - การสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ
  - มาตรการแบบค่อยเป็นค่อยไปและมุ่งเป้าเพื่อบรรเทาความสูญเสียตามความเหมาะสม

### ข้อเสนอเชิงนโยบายสรุป
- ปรับปรุงการออกแบบและการบริหารจัดเก็บ VAT เพื่อลดความบิดเบือนต่อการผลิตและการบริโภค
- มุ่งเป้าการสนับสนุนนวัตกรรมไปยังการวิจัยและพัฒนาที่มีประสิทธิผลมากขึ้น
- ปรับเกณฑ์ภาษีธุรกิจเพื่อเร่งการคืนทุนและลดแรงกดดันต่อการลงทุน
- เสริมสร้างขีดความสามารถด้านการจัดเก็บภาษี โดยเริ่มจากระบบขึ้นทะเบียน การยื่นแบบ การชําระ และการคืนภาษี
- ผสานมาตรการการสื่อสารและการเยียวยาเพื่อจัดการผลกระทบทางการเมืองและการกระจายผลประโยชน์ของการปฏิรูป

---


_Source: https://www.imf.org/-/media/files/publications/fiscal-monitor/2026/october/thai/execsum.pdf_