## บทที่ 2 เฮดจ์ฟันด์และเสถียรภาพทางการเงิน

## Source details

**Canonical URL:** [บทที่ 2 เฮดจ์ฟันด์และเสถียรภาพทางการเงิน](https://www.imf.org/-/media/files/publications/gfsr/2026/october/thai/ch2sum.pdf)

## Other formats

- [Markdown version](/-/media/files/publications/gfsr/2026/october/thai/ch2sum.pdf.md)
- [Structured JSON version](/-/media/files/publications/gfsr/2026/october/thai/ch2sum.pdf.json)

---

### การเติบโตและบทบาทของภาคเฮดจ์ฟันด์
- เฮดจ์ฟันด์ทั่วโลกถือครองสินทรัพย์ประมาณ 13 ล้านล้านดอลลาร์ ซึ่งมากกว่าสามเท่าของระดับในปี 2556
- มูลค่ารวมของฐานะลงทุนโดยไม่หักกลบกัน (gross notional exposures) สูงถึง 40 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ
- ภาคเฮดจ์ฟันด์มีขนาดค่อนข้างเล็กเมื่อเทียบกับภาคตัวกลางทางการเงินที่ไม่ใช่ธนาคารโดยรวม แต่บทบาทในตลาดขยายตัวอย่างรวดเร็ว
- เฮดจ์ฟันด์มักใช้กลยุทธ์การลงทุนและการกู้อัตราส่วนที่น้อยกว่าตัวกลางทางการเงินประเภทอื่น ๆ ทำให้สามารถปรับฐานะการลงทุนในตลาดต่าง ๆ ได้อย่างรวดเร็ว

### ผลการศึกษาจากข้อมูลเชิงรายละเอียด
- การวิเคราะห์ข้อมูลจากเฮดจ์ฟันด์มากกว่า 25,000 แห่ง พบการกระจุกตัวสูง:
  - บริษัทจัดการกองทุนเพียงไม่กี่รายบริหารสินทรัพย์เป็นสัดส่วนสูงของสินทรัพย์ภายใต้การบริหารทั้งหมด
  - พอร์ตการลงทุนของเฮดจ์ฟันด์มีความคล้ายคลึงกันมากขึ้น เพิ่มความเสี่ยงจากพฤติกรรมแห่ตามกันและการลงทุนที่กระจุกตัวไปในทิศทางเดียวกัน
  - การใช้งานเลเวอเรจกระจุกตัวอยู่ในกลยุทธ์เพียงไม่กี่ประเภท และพึ่งพาแหล่งเงินทุนจากธนาคารดีลเลอร์ (dealer banks) รายใหญ่เป็นหลัก
  - นักลงทุนมีความอ่อนไหวสูงต่อผลการดำเนินงานของกองทุน ซึ่งเพิ่มความเป็นไปได้ที่นักลงทุนจะถอนเงินพร้อมกัน

### พฤติกรรมในช่วงตลาดสงบและช่วงตลาดเผชิญภาวะตึงเครียด
- ช่วงตลาดสงบ:
  - เฮดจ์ฟันด์มีแนวโน้มซื้ิอขายสวนทางกับการเคลื่อนไหวของราคา ช่วยสนับสนุนสภาพคล่องและกระบวนการค้นหาราคา
- ช่วงตลาดเผชิญภาวะตึงเครียด:
  - บทบาทในการรักษาเสถียรภาพลดลง โดยเฉพาะกองทุนขนาดเล็ก
  - การใช้งานเลเวอเรจ การลงทุนที่กระจุกตัว และการไถ่ถอนเงินลงทุนของนักลงทุนที่มีความสัมพันธ์กัน อาจก่อให้เกิดการลดเลเวอเรจและการขายสินทรัพย์พร้อมกัน
  - หุ้นที่ถือครองโดยกองทุนที่มีความเปราะบางสูงกว่า มักเผชิญการปรับตัวลดลงของราคาที่รุนแรงกว่าและความผันผวนที่สูงกว่า โดยเฉพาะเมื่อการใช้งานเลเวอเรจในระดับสูงร่วมกับการลงทุนที่กระจุกตัวหรือการถอนเงินของนักลงทุนที่มีความสัมพันธ์กัน
  - ภาวะตึงเครียดอาจลุกลามไปยังธนาคารดีลเลอร์รายใหญ่ที่ทำหน้าที่เป็นไพรม์โบรกเกอร์ โดยผลกระทบมีความรุนแรงมากกว่าในธนาคารที่ให้บริการแก่ลูกค้าเฮดจ์ฟันด์ที่มีความเสี่ยงสูงกว่าและใช้เลเวอเรจมากกว่า
  - เฮดจ์ฟันด์อาจขยายผลกระทบจากช็อกด้านความเสี่ยงในตลาดโลก (global risk shocks) ไปยังราคาหุ้น โดยเฉพาะในตลาดที่เฮดจ์ฟันด์มีบทบาทมากและมีสภาพคล่องจำกัด
  - ในตลาดแลกเปลี่ยนเงินตราต่างประเทศ ฐานะแครีเทรด (carry trade) ที่มีการกระจุกตัวและใช้เลเวอเรจอาจถูกปิด (unwind) อย่างรวดเร็วเมื่อเกิดภาวะช็อกด้านลบ ส่งผลให้ตลาดผันผวนมากขึ้นและลุกลามไปยังสินทรัพย์ประเภทอื่น

### ข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อเสริมความยืดหยุ่นของตลาดการเงิน
- ยกระดับการติดตามและวิเคราะห์ความเสี่ยงเชิงระบบที่เกิดจากภาคเฮดจ์ฟันด์ โดยให้ความสำคัญกับการปิดช่องว่างด้านข้อมูล เช่น:
  - ข้อมูลเกี่ยวกับการใช้เลเวอเรจ
  - ฐานะในตราสารอนุพันธ์
  - ธุรกรรมการจัดหาเงินทุนโดยมีหลักทรัพย์เป็นประกันที่สัมพันธ์กับไพรม์โบรกเกอร์
  - เงื่อนไขการไถ่ถอนเงินลงทุนของนักลงทุน
- เสริมระบบการรายงานและการแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างประเทศ
- ใช้การทดสอบภาวะวิกฤตทั้งระบบและการวิเคราะห์สถานการณ์จำลองเพื่อระบุความเปราะบางและช่องทางการขยายผลกระทบก่อนเกิดความเสี่ยงจริง
- มาตรการกํากับดูแลควรปรับให้เหมาะสมกับลักษณะและแหล่งที่มาของความเปราะบาง โดยคงบทบาทที่เป็นประโยชน์ของเฮดจ์ฟันด์ในตลาดการเงิน:
  - หากความเสี่ยงเกิดจากการลดเลเวอเรจพร้อมกันของหลายกองทุน: มาตรการกํากับตามลักษณะกิจกรรม (activity-based measures) รวมถึงการยกระดับการบริหารจัดการหลักประกัน อาจมีความเหมาะสม
  - หากความเสี่ยงกระจุกตัวอยู่ในสถาบันหรือฐานะการลงทุนบางแห่ง: อาจจำเป็นต้องใช้มาตรการเป็นรายสถาบัน (entity-based tools) เช่น การกำหนดเพดานเลเวอเรจตามระดับความเสี่ยง และการจำกัดมิให้ความเสี่ยงกระจุกตัวอยู่กับคู่สัญญารายใดรายหนึ่ง
- หน่วยงานกำกับดูแลควรกำกับให้ไพรม์โบรกเกอร์มีการบริหารความเสี่ยงด้านคู่สัญญาที่รัดกุม
- ธนาคารกลางควรมีกลไกสนับสนุนที่น่าเชื่อถือ ตรงจุด และพร้อมนำมาใช้ในทางปฏิบัติ เพื่อรับมือกับภาวะผิดปกติรุนแรงที่ทำให้ตลาดการเงินหลักไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ
- จำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือระหว่างประเทศเพื่อเสริมให้การดำเนินมาตรการเป็นไปอย่างสอดคล้องกันและจำกัดการหลีกเลี่ยงกฎเกณฑ์กำกับดูแลระหว่างเขตอำนาจต่าง ๆ

---


_Source: https://www.imf.org/-/media/files/publications/gfsr/2026/october/thai/ch2sum.pdf_