## Yönetici Özeti

## Source details

**Canonical URL:** [Yönetici Özeti](https://www.imf.org/-/media/files/publications/reo/eur/2024/october/turkish/execsum.pdf)

## Other formats

- [Markdown version](/-/media/files/publications/reo/eur/2024/october/turkish/execsum.pdf.md)
- [Structured JSON version](/-/media/files/publications/reo/eur/2024/october/turkish/execsum.pdf.json)

---

### Genel değerlendirme
- Avrupa'nın ekonomik toparlanması, krizlere verdiği güçlü yanıt ile devam ediyor.
- Toparlanma, Avrupa'nın tam potansiyeline ulaşmasından oldukça uzakta kalıyor.
- Kısa vadede görünümü olumsuz etkileyen belirsizlikler:
  - Kalıcı çekirdek enflasyon,
  - Ekonomik politikaların yönü,
  - Jeopolitik çatışmalar.
- Uzun vadede potansiyel büyümeyi engelleyen yeni zorluklar:
  - Sürekli zayıf verimlilik artışı,
  - Jeopolitik parçalanma,
  - İklim değişikliğinin etkilerinin belirsizliği,
  - Diğer yapısal değişimlerin belirsizliği.
- Temel politika belirsizliklerinin giderilmesi ve yapısal engellerin kaldırılması hem kısa hem de uzun vadede büyümeyi güçlendirecektir.

### Büyüme tahminleri ve görünüm
- 2024 ve 2025 için öngörülen büyüme, mütevazı bir artış yönünde.
- Öngörülen büyüme oranları:
  - Gelismis Avrupa ekonomileri için 2024: %1,0 ve 2025: %1,4.
  - Orta, Doğu ve Güneydoğu Avrupa (ODGDA) bölgesi için 2024: %2,3 ve 2025: % 3, 1.
- Tahminler önceki tahminlere göre büyük ölçüde değişmeden kalmıştır.
- Öngörü: Özel yurt içi talebin güçlenmesi, daha fazla dezenflasyon ve kademeli olarak hafifleyen finansal koşullar tarafından desteklenecek; bu, gerekli mali konsolidasyonun etkilerini fazlasıyla dengeleyecektir.
- Toparlanma, önceki kriz dönemlerine kıyasla daha uzun bir seyir izlemekte ve görünümdeki riskler aşağı yönlüdür.
- Enflasyon hedeflerine ulaşma projeksiyonları:
  - Gelişmiş Avrupa ekonomilerinde 2025,
  - Çoğu ODGDA ülkesinde 2026.

### Kısa vadeli makro politika gereksinimleri
- Politika yapıcılar, firmalar ve hane halklarının belirsiz ortamda yollarını bulmalarına yardımcı olacak istikrarlı makroekonomik politikalara ihtiyaçları var.
- Kısa vadede gereklilikler:
  - Para politikasının nötr bir duruşa geçişi,
  - Bütçe açıklarının azaltılması,
  - Bu süreçlerin yumuşak inişi tehlikeye atmadan gerçekleştirilmesi.

### Para politikası yönlendirmesi
- Merkez bankaları uygun bir şekilde gevşemeye başladı.
- Çekirdek enflasyonun kalıcılığı ve dalgalı enflasyon göz önüne alındığında, faiz indirimlerinin kademeli olması gerekir.
- Politik yaklaşım önerileri:
  - Gelişmiş Avrupa ekonomilerinde: Politik kararlar daha çok tahmin odaklı olabilir; enflasyon hedeflere daha yakın ve para politikasının etkileri daha iyi anlaşıldığında.
  - ODGDA bölgesinde (enflasyon hedeflerin üzerinde ve daha inatçı): Merkez bankaları daha veri odaklı ve her toplantıda ayrı karar alınacak bir yaklaşım izlemelidir.
- Para politikasının dikkat etmesi gerekenler:
  - Enflasyonun hedeflerin üzerine çıkmasının asimetrik (yüksek) maliyetleri dikkate alınmalı,
  - Erken veya aşırı hızlı gevşemeden kaçınılmalı,
  - Nötr faiz oranlarının seviyesi konusundaki belirsizlikler göz önüne alınarak gevşeme döngüsünün sonuna dikkatle yaklaşılmalı ve nihai faiz oranı ekonomik ve enflasyon sonuçlarını gözeterek ayarlamaya hazır olunmalıdır.
- Merkez bankaları büyük veri sürprizlerine veya gelişmelere esnek yanıt vermelidir.

### Mali politika ve borç yönetimi
- Mali politikanın tamponları yeniden inşa etme ve borç sürdürülebilirliğini sağlama zamanı geldi.
- Kamu borcu 2020'den bu yana önemli ölçüde arttı; krizler sırasında gerekli politika desteği sağlanmıştır.
- Yüksek borç, enflasyon hedefe daha yakın ve büyüme ılımlı iken, orta vadeli ayarlama çabalarıyla ele alınmazsa kırılganlık oluşturacaktır.
- Mevcut olumlu mali politika değişimi:
  - Yeni Avrupa mali yönetim çerçevesi, borcu azaltmak ve sürdürülebilirliği güçlendirmek adına kritik bir adım teşkil ediyor ve planlandığı gibi uygulanmalıdır.
- Mali ayarlamanın yönetimi:
  - Artan harcama ihtiyaçlarını karşılarken gerekli mali ayarlamayı yönetmek harcama önceliklendirmesini ve yapısal mali reformları gerektirecektir.
  - Yüksek borçlu ülkelerde mali ayarlamanın önceden yapılması, kararlılığı göstermek, piyasa güvenini sağlamak ve gelecekteki harcama ihtiyaçlarını karşılamak için alan yaratmak açısından önemli olacaktır.

### Finansal istikrar ve düzenleme
- Yükselen belirsizlikler karşısında finans sektörü, politika yapıcıları ve denetleyicileri aşağı yönlü risklere karşı tetikte kalmalıdır.
- Bankalar önemli sermaye tamponlarına sahip olsa da kırılganlıklar (ör. ticari gayrimenkul) potansiyel ekonomik daralma ile daha da kötüleşebilir.
- Tavsiyeler:
  - Makro ihtiyati tamponların yeniden inşa edilmesi, bu tür durumlara karşı koruma sağlayabilir.
  - Özellikle yüksek portföy yoğunluğu, artan kaldıraç ve likidite uyumsuzlukları olan banka dışı finansal aracılara risklerin kaymasının önlenmesi önemlidir.

### Yapısal reformlar, verimlilik ve entegrasyon önerileri
- Raporla birlikte sunulan derinlemesine analizler temel sorunlara ışık tutmaktadır (Ekim 2024 Bölgesel Ekonomik Görünüm: Avrupa Notu 1 ve Notu 2).
- Analizlerin bulguları:
  - Gelişmiş Avrupa ekonomilerinde pazar ölçeği ve sermaye ile vasıflı iş gücüne erişim eksikliği, firmaların küresel teknoloji ve inovasyon sınırında faaliyet göstermelerini engelliyor.
  - ODGDA ülkelerinde yapısal reformların geride kalması ve düşük yatırım oranları yakınsama sürecini yavaşlatıyor.
- Politika önerileri:
  - Daha büyük ve entegre bir tek pazar, özellikle mal, hizmet ve sermaye için gereklidir.
  - Tam gelişmiş bir tek pazar firmalara ve girişimcilere inovasyon yapma ve sürdürülebilir büyümeyi artırma imkânı sağlayacak; yapısal reformları teşvik edecek ve yakınsayan ülkelerde yatırım teşviklerini artıracaktır.
  - ODGDA ülkeleri altyapılarını iyileştirmeli, iş gücü becerilerini geliştirmeli ve kurumlarını güçlendirerek gelir artışı sürecine tekrar hız kazandırmalıdır.
- Avrupa entegrasyonunun derinleştirilmesi, biriken belirsizliklere en iyi yanıt olacaktır:
  - Daha tamamlanmış bir tek pazar, işletmeleri ve iş gücünü küresel parçalanma baskılarından izole ederek ekonomik dayanıklılığı güçlendirecektir.
  - Bu hedefler istikrarlı makroekonomik politikalar, ekonomik entegrasyon ve çok taraflı iş birliğine güçlü bağlılık gerektirir.

*Yönetici Özeti*

---


_Source: https://www.imf.org/-/media/files/publications/reo/eur/2024/october/turkish/execsum.pdf_