## Administrata Tatimore e Kosovës (ATK) është zhvilluar dukshëm në 25 vitet e fundit.

## Source details

**Canonical URL:** [Administrata Tatimore e Kosovës (ATK) është zhvilluar dukshëm në 25 vitet e fundit.](https://www.imf.org/-/media/files/publications/tar/2025/albanian/taral2025007-print-pdf.pdf)

## Other formats

- [Markdown version](/-/media/files/publications/tar/2025/albanian/taral2025007-print-pdf.pdf.md)
- [Structured JSON version](/-/media/files/publications/tar/2025/albanian/taral2025007-print-pdf.pdf.json)

---

### Përmbledhje e progresit dhe kontekstit institucional
- Pas themelimit në vitin 2000, prioritetet kryesore: krijimi i një sistemi tatimor funksional dhe ngritja e kapaciteteve institucionale.
- Plani Afatmesëm i Veprimit për Reformë (PAVR) 2019-2021 vendosi elementet themelore; Plani Strategjik i ATK-së 2022-2026 bazohet në mësimet e nxjerra.
- Plani Strategjik 2022 - 2026: tri qëllime strategjike:
  - (i) forcimin e mbledhjes së të hyrave dhe zvogëlimin e hendekut tatimor;
  - (ii) modernizimin e administratës tatimore;
  - (iii) zhvillimin e stafit dhe kapaciteteve institucionale.
- Tri qëllime ndahen në dhjetë objektiva strategjikë dhe realizohen përmes 83 veprimeve.

### Performanca e mbledhjes së të hyrave dhe ndikimi i reformave
- Tendencë rritëse e të hyrave tatimore si përqindje e BPV-së, me përjashtim të vitit 2020.
- Performanca e të hyrave vazhdon edhe në vitin 2024.
- Sipas instrumentit TA-AYT, rreth 1.1 për qind e rritjes së raportit mes tatimit dhe BPV-së mund t’i atribuohet përmirësimeve nga reforma e administratës tatimore.
  - Kontributet kryesore sipas nën-indekseve: MRP 0.65 për qind; përdorimi i të dhënave të palëve të treta 0.24 për qind.
- ATK dhe Banka Botërore kanë kryer një studim preliminar të hendekut tatimor dhe ATK po ndërton kapacitete institucionale për analizë të ardhshme të hendekut.

### Instrumentet krahasuese dhe vlerësimet ndërkombëtare
- Pjesëmarrje në Anketën Ndërkombëtare për Administratat Tatimore (ISORA); tetë indekset ofrojnë perspektivë të gjerë.
- Rezultatet e ATK-së për shtatë indekse janë më të larta krahasuar me ekonomitë e tregjeve në zhvillim (EME).
- ATK arrin ose tejkalon mesataren për Ekonomitë e Avancuara në pesë tregues.
- Raport i progresit nga BE-ja vlerëson performancë të mirë në mbledhjen e tatimit, mbledhjen detyruese dhe përmbushjen tatimore.

### Mbështetje buxhetore dhe politike të jashtme
- Kosova merr mbështetje buxhetore nga FMN përmes dy programeve:
  - Marrëveshje Stand-By (SBA) prej SDR 80.2 milionë.
  - Mekanizëm për Qëndrueshmëri dhe Reziliencë (RSF) prej SDR 61.95 milionë.
- Në nëntor 2024 stafi i FMN-së dhe autoritetet ranë dakord në nivel stafi për politikat për përfundimin e rishikimeve të treta nën të dyja marrëveshjet.
  - Deri tani SBA trajtohet si mekanizëm paraprak pa tërheqje fonde; disbursimet nga RSF janë bërë dhe burimet janë caktuar me ligjin e buxhetit për projekte të ripërtërishme.
  - Deri tani, të gjitha kriteret e performancë kuantitative, objektivat treguese dhe pikat e referimit strukturor janë përmbushur.

### Gjetjet kryesore nga Raporti i Progresit i BE-së
- Pozitivë:
  - Performancë e mirë në mbledhjen e tatimit, mbledhjen të detyrueshme dhe përmbushje.
  - Miratimi i Ligjit për Administratën Tatimore dhe Procedurat.
  - Progres në marrëveshjet dypalëshe për shmangien e tatimit të dyfishtë.
  - Progres në digjitalizimin e shërbimeve dhe në ofrimin e tyre.
  - Intensifikimi i qasjes së bazuar në rrezik për përmbushjen tatimore.
  - Rritja e kapacitetit analitik.
  - Nisja e aktiviteteve për individë me pasuri të madhe.
- Sfidat:
  - Strategjia për luftimin e ekonomisë joformale është finalizuar por nuk është miratuar ende.
  - Nuk ka progres në rishikimin e politikës tatimore.
  - Hendeku tatimor ende duhet të finalizohet.
  - Nuk është arritur anëtarësimi në kornizën gjithëpërfshirëse.
  - Kapacitetet profesionale kanë nevojë për përforcim.
  - Infrastruktura e TI-së së ATK-së mbetet e vjetruar.

### Progresi në zbatimin e Planit Strategjik 2022–2026
- Qeverisja e ATK-së: veprimet strategjike rishikohen dy herë në vit.
- Sipas raportit të fundit të progresit, 35 nga 83 veprimet janë tashmë të zbatuara me sukses.
- Prioritete të ardhshme: zgjatja e diskutimeve për Planin Strategjik të ardhshëm në vitin 2025, përfshirë një vizion për transformimin digjital.

### Segmentimi i tatimpaguesve dhe mbledhja e të hyrave
- Departamenti i Tatimpaguesve të Mëdhenj (DTM) themeluar në vitin 2001.
- Rritja e të hyrave nga tatimpaguesit e mëdhenj midis viteve 2019 dhe 2022 ishte mbi mesataren për të gjithë tatimpaguesit.
- Krijimi i Departamentit të Tatimpaguesve të Mesëm (MTDS) në vitin 2023 shoqërohet me rritje të të hyrave më të larta se mesatarja për të gjithë tatimpaguesit.
- Prioritetet për vitet 2025-2026: trajtimi i praktikave ndërkombëtare të shmangies dhe evazionit fiskal; ndërtimi i kapacitetit teknik për menaxhimin e rreziqeve tatimore ndërkombëtare.
- Forcimi i menaxhimit të përmbushjes për tatimpaguesit e mëdhenj mbetet thelbësor.

### Përmirësime operative, menaxhim rreziku dhe analiza të dhënash
- Deklarimi, raportimi i saktë dhe përmbushja e pagesave janë forcuar; ATK përmirëson aftësitë e MRP-së dhe analizës së të dhënave.
- Plani i menaxhimit të rreziqeve për vitin 2024 përfshin iniciativa specifike që po zbatohen këtë vit.
- Projekte aktuale të suksesshme: ndërtimi, punësimi joformal, shërbimet e akomodimit dhe ushqimit, mungesat në stoqe dhe mallrat pa origjinë, kreditimi i TVSH-së, adresimi i mos-deklaruesve, dhe dy projekte të reja për mosdeklarimin e të ardhurave në TAP.

### Menaxhimi i të dhënave dhe bashkëpunimet strategjike
- ATK po përmirëson menaxhimin e të dhënave përmes një plani veprimi; po forcon kornizën e MRP-së dhe strukturat e të dhënave për përdorim më efektiv.
- Ligji i ri për Administratën Tatimore dhe Procedurat i jep mundësi ATK-së për të marrë të dhëna me shumicë (bulk) nga palët e treta.
- Marrëveshjet e shkëmbimit të informatave: ATK ka marrëveshje në fuqi me katër institucione dhe përfundoi gjashtë gjatë vitit 2023/2024.
- Marrëveshje në negociatë përfshijnë Bankën Qendrore të Kosovës, Agjencinë e Statistikave të Kosovës, Komisionin Rregullativ të Prokurimit Publik, Autoritetin Rregullativ të Komunikimeve Elektronike dhe Postare, etj.

### Shërbimet për tatimpaguesit dhe digjitalizimi i shërbimeve
- Departamenti i Shërbimit të Tatimpaguesve (DSHT) përdor: faqen e internetit të ATK-së, mediat sociale (Facebook, Instagram), fushata mediatike, seminare, sesione trajnimi dhe broshura.
- DSHT ka përgatitur procedura për tri shërbime të reja digjitale:
  - (i) Kërkesa për Shlyerje të Borxhit me Kreditim (Debit-Credit Compensation),
  - (ii) Dërgimi i Njoftimeve tek Tatimpaguesit,
  - (iii) Kërkesa për Hapjen e Llogarive Tatimore — të miratuara nga Drejtori i Përgjithshëm por ende nuk janë zhvilluar për shkak të resurseve të kufizuara.
- Zgjerimi i marrëdhënieve me bizneset e mëdha dhe përfaqësuesit e biznesit është thelbësor për optimizimin e edukimit të tatimpaguesve dhe ofrimin e shërbimeve.

### Sistemet e TI-së, transformimi digjital dhe rreziqet
- Futja e e-deklarimit dhe e-pagesave në vitin 2022 përmirësoi ndjeshëm efikasitetin; portali i Tatimpaguesve lejon deklarime, pagesa dhe përditësime online.
- Sistemi bazë i TI-së është i vjetruar dhe përbën një nga rreziqet më të mëdha operacionale.
  - ATK planifikon përmirësim të sistemit të TI-së vitin e ardhshëm; përmirësimi do të rrisë masat e sigurisë kibernetike por nuk do të sjellë vlera funksionale shtesë.
  - Synim: gjetja e një partneri të jashtëm për vlerësim të plotë të rreziqeve të sistemit aktual.
- Përpjekjet e vazhdueshme duhet të fokusohen në:
  - zgjerimin gradual të funksionaliteteve brenda portalit të tatimpaguesve,
  - menaxhimin e rreziqeve,
  - faturimin elektronik,
  - menaxhimin e parasë.
- Sfidat kryesore për transformimin digjital: mungesa e financimit dhe numri i kufizuar i zyrtarëve të TI-së; kërkohet përmirësim i kapaciteteve njerëzore dhe investime shtesë.

### Rekomandime operative dhe strategjike
- Të vazhdohet forcimi i MRP-së dhe përdorimit të të dhënave të palëve të treta për të zvogëluar hendekun tatimor.
- Trajtim prioritar i praktikave ndërkombëtare të shmangies dhe evazionit fiskal në vitet 2025-2026; ndërtim i kapacitetit teknik për menaxhim të rreziqeve tatimore ndërkombëtare.
- Përforcim i marrëdhënieve me institucionet financiare dhe zbatim i memorandumeve të mirëkuptimit për shkëmbimin e të dhënave.
- Adresim i nevojës për financim dhe staf TI për të realizuar transformimin digjital (COTS konsiderohet si zgjidhje që mund ta harmonizojë ATK-në me praktikat e mira ndërkombëtare).
- Pjesëmarrje e vazhdueshme e Ministrisë së Financave në sigurimin e mbështetjes për progres ligjor dhe teknik; nisja e diskutimeve për Planin Strategjik të ardhshëm në vitin 2025.

### Menaxhimi i borxhit dhe performanca e mbledhjes (seksion 20)
- ATK ka adoptuar praktikat e mira ndërkombëtare për menaxhimin e borxhit; pas centralizimit të suksesshëm të mbledhjes së borxheve, menaxhmenti i lartë mbetet i përkushtuar ndaj reformave.
- Pagesat e tatimeve në kohë:
  - TVSH në kohë: 87.9 për qind në 2022.
  - TVSH në kohë: 90.5 për qind në 2023.
  - Pagesat në kohë tek tatimpaguesit e mëdhenj: 93.0 për qind.
- Përmirësime të mëtejshme të performancës të nevojshme: prioritet për menaxhimin e rasteve, trajtimin e rasteve më të mëdha të borxheve, masave më të forta të zbatimit dhe fshirjes ose anulimit të borxheve.
- ATK është Administrata Tatimore kryesuese në Komunitetin Rajonal të Praktikës për Menaxhimin e Borxhit në Evropën Juglindore.

### Strukturat administrative, burimet njerëzore (BNJ) dhe kapaciteti i stafit
- Struktura moderne e administratës tatimore është adoptuar dhe disa rreziqe të BNJ janë identifikuar.
- DTMS është konsoliduar në një qendër të vetme në Prishtinë, me staf të transferuar nga Drejtoritë Rajonale Tatimore.
- Centralizimi i mëtejshëm i proceseve rekomandohet si prioritet.
- Regjistri i rreziqeve në Menaxhimin e Rreziqeve Institucionale (MRI) ka identifikuar 40 rreziqe, nga të cilat 30 për qind kanë të bëjnë me BNJ.
- Kapaciteti i stafit është në rënie që nga viti 2019; ATK nuk i është lejuar të rekrutojë staf në vitet e fundit, duke rezultuar në staf të moshuar.
- Përqindja e stafit femra është shumë më e ulët se mesatarja e rajonit.
- Nevojat për trajnim për vitin 2024 janë identifikuar dhe po adresohen; kërkohet autonomi më e madhe institucionale, përpjekje dhe kreativitet për të rritur kapacitetet dhe aftësitë e stafit.
- Treguesi ISORA për Autonominë e Menaxhmentit është 66.7; krahasime:
  - Shqipëria: 88.9
  - Bosnja dhe Hercegovina: 85.2
  - Mali i Zi: 74.1
  - Serbia: 81.5

### Korniza e integritetit
- Plani i Integritetit për 2024-2026 zhvilluar sipas metodologjisë së Agjencisë për Parandalimin e Korrupsionit përfshin tetë masa që do të zbatohen deri më 1 korrik 2024.
  - Pesë masa janë zbatuar plotësisht.
  - Tri masa janë zbatuar pjesërisht.
- Janë miratuar rregullat dhe procedurat për parandalimin e konfliktit të interesit dhe Kodi i Etikës dhe Sjelljes.
- Është zhvilluar trajnimi "Integriteti dhe Luftimi i Korrupsionit".

### Përparësitë e progresit sipas TADAT dhe fushat me performancë
- Vlerësimi i përsëritur TADAT 2022: performancë e përzier në nëntë fushat e rezultateve.
  - Rezultatet për 20 nga 32 tregues ishin në rangun A-B.
  - Rezultatet për 12 treguesit e tjerë janë në rangun C-D.
- Veprime për rezultatet C dhe D:
  - Plani Strategjik 2022–2026 përfshin veprimet në fushat me nota të ulëta; një vetëvlerësim i fundit konfirmon që të gjitha rezultatet C dhe D po adresohen.
  - Progres i mirë është arritur në: saktësinë e informacionit të tatimpaguesve (P1-1), menaxhimin e rreziqeve operacionale (P2-6), menaxhimin e mos-deklaruesve (P4-13), gamën e veprimeve verifikuese (P6-19), përdorimin e përputhjes së të dhënave në shkallë të gjerë (P6-20), dhe përshtatshmërinë e rimbursimeve tatimore (P8-28).

### Shtytësit kryesorë të progresit të reformës
- Shtytësit identifikuar nga ekipi i misionit:
  - Përkushtimi i vazhdueshëm i menaxhmentit të lartë: udhëheqje e qëndrueshme dhe cikli “planifiko-zbato-kontrollo-vepro”.
  - Maturiteti në MRP: fokus qendror dhe prioritet i rreziqeve.
  - Strategji efektive për menaxhimin e borxhit: përmirësime graduale me kohë.
  - Adaptim kulturor dhe mësim nga gabimet: transparencë, përfshirje e ekspertëve dhe mjedis që nxit mësimin.
  - Besimi dhe bashkëpunimi i ndërsjellë: marrëdhënie me këshilltarët e DÇF-së.
  - Asistencë e integruar e përputhur me planifikimin strategjik.
  - Fryma konkurruese dhe ndarja e njohurive: pjesëmarrje aktive në Komunitetet e Praktikës rajonale.

### Vlerësimi i të hyrave të parashikuara nga reformat
- Instrumenti TA-AYT vlerëson potencial shtesë të të hyrave që varion nga 0.5 deri në 0.9 të BPV-së.
  - Kufiri i poshtëm: 0.5 të BPV-së.
  - Vlerësimi mesatar: 0.9 të BPV-së.
- Masat kyçe që sjellin rritjen: përdorimi i shtuar i të dhënave nga palët e treta, digjitalizimi (veçanërisht fiskalizimi), dhe llogaridhënia (studimet mbi hendekun tatimor).
- Pritshmëritë për rritjen duhet të jenë realiste duke marrë parasysh kohën e zbatimit dhe disponueshmërinë e financimeve thelbësore.
- Kushtet paraprake që duhet të sigurohen: infrastruktura e TI-së dhe kapaciteti i stafit.

### Rekomandime për gjysmën e dytë të periudhës së planit strategjik
- Të vazhdohet zbatimi i Planit Strategjik 2022 - 2026; adresimi i dy rreziqeve kryesore: digjitalizimi dhe burimet njerëzore.
- T’i jepet prioritet përdorimit të të dhënave nga palët e treta vendore dhe ndërkombëtare; mosshfrytëzimi i kësaj mund të rezultojë në të hyra më të ulëta.

### Zhvillimi i kapaciteteve (ZHK) dhe trajnime
- DÇF ka ofruar mbështetje për ZHK përmes projektit të Evropës Juglindore, i financuar nga Komisioni Evropian (KE) dhe SECO.
- Mbështetja 2023–2024 përfshiu: këshillim rajonal, aktivitete për pagesat në kohë dhe menaxhimin e borxhit, iniciativat për MRP, përmbushje të bazuar në të dhëna, analizën e të dhënave dhe planin për depo moderne të dhënash.
- Trajnimet online VITARA:
  - Janë në dispozicion dhjetë module që përfshijnë: qeverisjen institucionale, menaxhimin e reformave, menaxhimin e performancës, menaxhimin strategjik, menaxhimin e rreziqeve të ndërmarrjes, organizimin, teknologjinë e informacionit dhe menaxhimin e të dhënave, menaxhimin e burimeve njerëzore, MRP dhe kontrollin tatimor.
  - Pjesëmarrja e ATK-së në VITARA është e ulët.
- Shumë produkte edukative të FMN-së janë të disponueshme, përfshirë trajnimin online për TADAT dhe modelin e vlerësimit të hendekut të TVSH-së.
- DÇF do të vazhdojë mbështetjen për ZHK; në vitin 2025 ndihma do të përqendrohet në: përmbushjen e bazuar në të dhëna agile, përgatitjet për shkëmbimin ndërkombëtar të të dhënave dhe ndihmën për analizimin e hendekut tatimor.
- Angazhimi i vazhdueshëm në tri Komunitetet e Praktikës të Evropës Juglindore (MRP, menaxhimi i borxhit dhe kontrollin tatimor) pritet të sjellë përfitime rajonale.

*Source: https://www.imf.org/-/media/files/publications/tar/2025/albanian/taral2025007-print-pdf.pdf*

### 1.      Administrata Tatimore e Kosovës (ATK) është zhvilluar dukshëm në 25 vitet e fundit.

### 1.      Administrata Tatimore e Kosovës (ATK) është zhvilluar dukshëm në 25 vitet e fundit.

### Përmbledhje e progresit dhe kontekstit institucional
- Pas themelimit në vitin 2000, prioritetet kryesore të ATK-së ishin krijimi i një sistemi tatimor funksional dhe ngritja e kapaciteteve institucionale.
- Planifikimi i reformave: Plani Afatmesëm i Veprimit për Reformë (PAVR) 2019-2021 vendosi elementet themelore; Plani Strategjik i ATK-së 2022-2026 bazohet në mësimet e nxjerra.
- Plani Strategjik 2022 - 2026 ka tri qëllime strategjike: (i) forcimin e mbledhjes së të hyrave dhe zvogëlimin e hendekut tatimor; (ii) modernizimin e administratës tatimore; (iii) zhvillimin e stafit dhe kapaciteteve institucionale. Këto tri qëllime ndahen në dhjetë objektiva strategjikë dhe realizohen përmes 83 veprimeve.

### Performanca e mbledhjes së të hyrave dhe ndikimi i reformave
- Të hyrat tatimore si përqindje e bruto prodhimit vendor (BPV) kanë pasur trend rritës viteve të fundit, përveç vitit 2020.
- Performanca e të hyrave vazhdon edhe në vitin 2024.
- Sipas instrumentit TA-AYT, rreth 1.1 për qind e rritjes së raportit mes tatimit dhe BPV-së mund t’i atribuohet përmirësimeve nga reforma e administratës tatimore.
  - Kontributet kryesore sipas nën-indekseve: MRP 0.65 për qind; përdorimi i të dhënave të palëve të treta 0.24 për qind.
- ATK dhe Banka Botërore kanë kryer një studim preliminar të hendekut tatimor dhe ATK po ndërton kapacitete institucionale për analizë të ardhshme të hendekut.

### Instrumentet krahasuese dhe vlerësimet ndërkombëtare
- ATK pjesëmarrëse në Anketën Ndërkombëtare për Administratat Tatimore (ISORA); tetë indekset e zhvilluara ofrojnë perspektivë të gjerë.
- Rezultatet e ATK-së për shtatë indekse janë më të larta krahasuar me ekonomitë e tregjeve në zhvillim (EME), dhe arrijnë ose tejkalojnë mesataren për Ekonomitë e Avancuara në pesë tregues.
- Një raport i progresit nga BE-ja vlerëson performancë të mirë në mbledhjen e tatimit, mbledhjen detyruese dhe përmbushjen tatimore.

### Mbështetje buxhetore dhe politike të jashtme
- Kosova merr mbështetje buxhetore nga FMN përmes dy programeve:
  - Marrëveshje Stand-By (SBA) prej SDR 80.2 milionë.
  - Mekanizëm për Qëndrueshmëri dhe Reziliencë (RSF) prej SDR 61.95 milionë.
- Në nëntor 2024 stafi i FMN-së dhe autoritetet ranë dakord në nivel stafi për politikat për përfundimin e rishikimeve të treta nën të dyja marrëveshjet; deri tani SBA trajtohet si mekanizëm paraprak pa tërheqje fonde; disbursimet nga RSF janë bërë dhe burimet janë caktuar me ligjin e buxhetit për projekte të ripërtërishme.
- Deri tani, të gjitha kriteret e performancë kuantitative, objektivat treguese dhe pikat e referimit strukturor janë përmbushur.

### Gjetjet kryesore nga Raporti i Progresit i BE-së (përmbledhje)
- Pozitivë:
  - Performancë e mirë në mbledhjen e tatimit, mbledhjen të detyrueshme dhe përmbushje.
  - Miratimi i Ligjit për Administratën Tatimore dhe Procedurat.
  - Progres në marrëveshjet dypalëshe për shmangien e tatimit të dyfishtë.
  - Progres në digjitalizimin e shërbimeve dhe në ofrimin e tyre.
  - Intensifikimi i qasjes së bazuar në rrezik për përmbushjen tatimore.
  - Rritja e kapacitetit analitik.
  - Nisja e aktiviteteve për individë me pasuri të madhe.
- Sfidat:
  - Strategjia për luftimin e ekonomisë joformale është finalizuar por nuk është miratuar ende.
  - Nuk ka progres në rishikimin e politikës tatimore.
  - Hendeku tatimor ende duhet të finalizohet.
  - Nuk është arritur anëtarësimi në kornizën gjithëpërfshirëse.
  - Kapacitetet profesionale kanë nevojë për përforcim.
  - Infrastruktura e TI-së së ATK-së mbetet e vjetruar.

### Progresi në zbatimin e Planit Strategjik 2022–2026
- Qeverisja e ATK-së siguron bazë të fortë; veprimet strategjike rishikohen dy herë në vit.
- Sipas raportit të fundit të progresit, 35 nga 83 veprimet janë tashmë të zbatuara me sukses.
- Prioritete të ardhshme: zgjatja e diskutimeve për Planin Strategjik të ardhshëm në vitin 2025, duke përfshirë një vizion për transformimin digjital.

### Segmentimi i tatimpaguesve dhe mbledhja e të hyrave
- Departamenti i Tatimpaguesve të Mëdhenj (DTM) themeluar në vitin 2001; rritja e të hyrave nga tatimpaguesit e mëdhenj midis viteve 2019 dhe 2022 ishte mbi mesataren për të gjithë tatimpaguesit.
- Krijimi i Departamentit të Tatimpaguesve të Mesëm (MTDS) në vitin 2023 shoqërohet me rritje të të hyrave më të larta se mesatarja për të gjithë tatimpaguesit.
- Prioritetet për vitet 2025-2026: trajtimi i praktikave ndërkombëtare të shmangies dhe evazionit fiskal dhe ndërtimi i kapacitetit teknik për menaxhimin e rreziqeve tatimore ndërkombëtare.
- Forcimi i menaxhimit të përmbushjes për tatimpaguesit e mëdhenj mbetet thelbësor.

### Përmirësime operative, menaxhim rreziku dhe analiza të dhënash
- Deklarimi, raportimi i saktë dhe përmbushja e pagesave janë forcuar; ATK përmirëson aftësitë e MRP-së dhe analizës së të dhënave.
- Plani i menaxhimit të rreziqeve për vitin 2024 përfshin iniciativa specifike që po zbatohen këtë vit.
- Projekte aktuale të suksesshme: ndërtimi, punësimi joformal, shërbimet e akomodimit dhe ushqimit, mungesat në stoqe dhe mallrat pa origjinë, kreditimi i TVSH-së, adresimi i mos-deklaruesve, dhe dy projekte të reja për mosdeklarimin e të ardhurave në TAP.

### Menaxhimi i të dhënave dhe bashkëpunimet strategjike
- ATK po përmirëson menaxhimin e të dhënave përmes një plani veprimi; po forcon kornizën e MRP-së dhe strukturat e të dhënave për përdorim më efektiv.
- Ligji i ri për Administratën Tatimore dhe Procedurat i jep mundësi ATK-së për të marrë të dhëna me shumicë (bulk) nga palët e treta.
- Marrëveshjet e shkëmbimit të informatave: ATK ka marrëveshje në fuqi me katër institucione dhe përfundoi gjashtë gjatë vitit 2023/2024. Marrëveshje në negociatë përfshijnë Bankën Qendrore të Kosovës, Agjencinë e Statistikave të Kosovës, Komisionin Rregullativ të Prokurimit Publik, Autoritetin Rregullativ të Komunikimeve Elektronike dhe Postare, etj.

### Shërbimet për tatimpaguesit dhe digjitalizimi i shërbimeve
- Departamenti i Shërbimit të Tatimpaguesve (DSHT) përdor faqen e internetit të ATK-së, mediat sociale (Facebook, Instagram), fushata mediatike, seminare, sesione trajnimi dhe broshura për komunikim.
- DSHT ka përgatitur procedura për tri shërbime të reja digjitale: (i) Kërkesa për Shlyerje të Borxhit me Kreditim (Debit-Credit Compensation), (ii) Dërgimi i Njoftimeve tek Tatimpaguesit, (iii) Kërkesa për Hapjen e Llogarive Tatimore — të miratuara nga Drejtori i Përgjithshëm por ende nuk janë zhvilluar për shkak të resurseve të kufizuara.
- Zgjerimi i marrëdhënieve me bizneset e mëdha dhe përfaqësuesit e biznesit është thelbësor për optimizimin e edukimit të tatimpaguesve dhe ofrimin e shërbimeve.

### Sistemet e TI-së, transformimi digjital dhe rreziqet
- Futja e e-deklarimit dhe e-pagesave në vitin 2022 përmirësoi ndjeshëm efikasitetin; portali i Tatimpaguesve lejon deklarime, pagesa dhe përditësime online.
- Sistemi bazë i TI-së është i vjetruar dhe përbën një nga rreziqet më të mëdha operacionale.
  - ATK planifikon përmirësim të sistemit të TI-së vitin e ardhshëm; përmirësimi do të rrisë masat e sigurisë kibernetike por nuk do të sjellë vlera funksionale shtesë.
  - Synim: gjetja e një partneri të jashtëm për vlerësim të plotë të rreziqeve të sistemit aktual.
- Përpjekjet e vazhdueshme duhet të fokusohen në:
  - zgjerimin gradual të funksionaliteteve brenda portalit të tatimpaguesve,
  - menaxhimin e rreziqeve,
  - faturimin elektronik,
  - menaxhimin e parasë.
- Sfidat kryesore për transformimin digjital: mungesa e financimit dhe numri i kufizuar i zyrtarëve të TI-së; kërkohet përmirësim i kapaciteteve njerëzore dhe investime shtesë.

### Rekomandime operative dhe strategjike të dokumentuara në përmbajtje
- Të vazhdohet forcimi i MRP-së dhe përdorimit të të dhënave të palëve të treta për të zvogëluar hendekun tatimor.
- Trajtim prioritar i praktikave ndërkombëtare të shmangies dhe evazionit fiskal në vitet 2025-2026, duke ndërtuar kapacitet teknik për menaxhim të rreziqeve tatimore ndërkombëtare.
- Përforcim i marrëdhënieve me institucionet financiare dhe zbatim i memorandumeve të mirëkuptimit për shkëmbimin e të dhënave.
- Adresim i nevojës për financim dhe staf TI për të realizuar transformimin digjital (COTS konsiderohet si zgjidhje që mund ta harmonizojë ATK-në me praktikat e mira ndërkombëtare).
- Pjesëmarrje e vazhdueshme e Ministrisë së Financave në sigurimin e mbështetjes për progres ligjor dhe teknik, dhe nisja e diskutimeve për Planin Strategjik të ardhshëm në vitin 2025.

*Source: https://www.imf.org/-/media/files/publications/tar/2025/albanian/taral2025007-print-pdf.pdf*

### 20.        ATK ka adoptuar praktiket e mira ndërkombëtare për menaxhimin e borxhit. Pas

### 20.        ATK ka adoptuar praktikat e mira ndërkombëtare për menaxhimin e borxhit.

### Menaxhimi i borxhit dhe performanca e mbledhjes
- ATK ka adoptuar praktikat e mira ndërkombëtare për menaxhimin e borxhit dhe pas centralizimit të suksesshëm të mbledhjes së borxheve, menaxhmenti i lartë mbetet i përkushtuar ndaj reformave.
- Pagesat e tatimeve në kohë:
  - TVSH në kohë: 87.9 për qind në 2022.
  - TVSH në kohë: 90.5 për qind në 2023.
  - Pagesat në kohë tek tatimpaguesit e mëdhenj: 93.0 për qind.
- Përmirësime të mëtejshme të performancës të nevojshme: prioritet për menaxhimin e rasteve, trajtimin e rasteve më të mëdha të borxheve, masave më të forta të zbatimit dhe fshirjes ose anulimit të borxheve.
- ATK është Administrata Tatimore kryesuese në Komunitetin Rajonal të Praktikës për Menaxhimin e Borxhit në Evropën Juglindore.

*FMN  Raport i Asistencës Teknike | 16*

### Strukturat administrative, burimet njerëzore (BNJ) dhe kapaciteti i stafit
- Struktura moderne e administratës tatimore është adoptuar dhe disa rreziqe të BNJ janë identifikuar.
- DTMS është konsoliduar në një qendër të vetme në Prishtinë, me staf të transferuar nga Drejtoritë Rajonale Tatimore.
- Centralizimi i mëtejshëm i proceseve rekomandohet si prioritet.
- Regjistri i rreziqeve në Menaxhimin e Rreziqeve Institucionale (MRI) ka identifikuar 40 rreziqe, nga të cilat 30 për qind kanë të bëjnë me BNJ.
- Kapaciteti i stafit është në rënie që nga viti 2019; ATK nuk i është lejuar të rekrutojë staf në vitet e fundit, duke rezultuar në staf të moshuar.
- Përqindja e stafit femra është shumë më e ulët se mesatarja e rajonit.
- Nevojat për trajnim për vitin 2024 janë identifikuar dhe po adresohen; kërkohet autonomi më e madhe institucionale, përpjekje dhe kreativitet për të rritur kapacitetet dhe aftësitë e stafit.
- Nota/indikator: Treguesi ISORA për Autonominë e Menaxhmentit është 66.7, krahasime:
  - Shqipëria: 88.9
  - Bosnja dhe Hercegovina: 85.2
  - Mali i Zi: 74.1
  - Serbia: 81.5

*FMN  Raport i Asistencës Teknike | 16*

### Korniza e integritetit
- Plani i Integritetit për 2024-2026 zhvilluar sipas metodologjisë së Agjencisë për Parandalimin e Korrupsionit përfshin tetë masa që do të zbatohen deri më 1 korrik 2024.
  - Pesë masa janë zbatuar plotësisht.
  - Tri masa janë zbatuar pjesërisht.
- Janë miratuar rregullat dhe procedurat për parandalimin e konfliktit të interesit dhe Kodi i Etikës dhe Sjelljes.
- Është zhvilluar trajnimi "Integriteti dhe Luftimi i Korrupsionit".

*FMN  Raport i Asistencës Teknike | 16*

### Përparësitë e progresit sipas TADAT dhe fushat me performancë
- Vlerësimi i përsëritur TADAT 2022: performancë e përzier në nëntë fushat e rezultateve.
  - Rezultatet për 20 nga 32 tregues ishin në rangun A-B.
  - Rezultatet për 12 treguesit e tjerë janë në rangun C-D.
- Veprime për rezultatet C dhe D:
  - Plani Strategjik 2022–2026 përfshin veprimet në fushat me nota të ulëta; një vetëvlerësim i fundit konfirmon që të gjitha rezultatet C dhe D po adresohen.
  - Progres i mirë është arritur në: saktësinë e informacionit të tatimpaguesve (P1-1), menaxhimin e rreziqeve operacionale (P2-6), menaxhimin e mos-deklaruesve (P4-13), gamën e veprimeve verifikuese (P6-19), përdorimin e përputhjes së të dhënave në shkallë të gjerë (P6-20), dhe përshtatshmërinë e rimbursimeve tatimore (P8-28).

*FMN  Raport i Asistencës Teknike | 17*

### Shtytësit kryesorë të progresit të reformës
- Identifikimi nga ekipi i misionit i shtytësve kryesorë:
  - Përkushtimi i vazhdueshëm i menaxhmentit të lartë: udhëheqje e qëndrueshme dhe cikli “planifiko-zbato-kontrollo-vepro”.
  - Maturiteti në MRP (Menaxhimi i Rrezikut të Përmbushjes): fokus qendror dhe prioritet i rreziqeve.
  - Strategji efektive për menaxhimin e borxhit: përmirësime graduale me kohë.
  - Adaptim kulturor dhe mësim nga gabimet: transparencë, përfshirje e ekspertëve dhe mjedis që nxit mësimin.
  - Besimi dhe bashkëpunimi i ndërsjellë: marrëdhënie me këshilltarët e DÇF-së që lehtëson zbatimin e reformave.
  - Asistencë e integruar përputhur me planifikimin strategjik: koordinim me Planin Strategjik të ATK-së.
  - Fryma konkurruese dhe ndarja e njohurive: pjesëmarrje aktive në Komunitetet e Praktikës rajonale.

*FMN  Raport i Asistencës Teknike | 18*

### Vlerësimi i të hyrave të parashikuara nga reformat
- Instrumenti TA-AYT vlerëson potencial shtesë të të hyrave që varion nga 0.5 deri në 0.9 të BPV-së.
  - Kufiri i poshtëm: 0.5 të BPV-së.
  - Vlerësimi mesatar: 0.9 të BPV-së.
- Masat kyçe që sjellin rritjen: përdorimi i shtuar i të dhënave nga palët e treta, digjitalizimi (veçanërisht fiskalizimi), dhe llogaridhënia (studimet mbi hendekun tatimor).
- Pritshmëritë për rritjen duhet të jenë realiste duke marrë parasysh kohën e zbatimit dhe disponueshmërinë e financimeve thelbësore.
- Kushtet paraprake që duhet të sigurohen: infrastruktura e TI-së dhe kapaciteti i stafit.

*FMN  Raport i Asistencës Teknike | 19*

### Rekomandime për gjysmën e dytë të periudhës së planit strategjik
- Të vazhdohet zbatimi i Planit Strategjik 2022 - 2026; adresimi i dy rreziqeve kryesore: digjitalizimi dhe burimet njerëzore.
- T’i jepet prioritet përdorimit të të dhënave nga palët e treta vendore dhe ndërkombëtare; mosshfrytëzimi i kësaj mund të rezultojë në të hyra më të ulëta.

*FMN  Raport i Asistencës Teknike | 20*

### Zhvillimi i kapaciteteve (ZHK) dhe trajnime
- DÇF ka ofruar mbështetje për ZHK përmes projektit të Evropës Juglindore, i financuar nga Komisioni Evropian (KE) dhe SECO.
- Mbështetja 2023–2024 përfshiu: këshillim rajonal, aktivitete për pagesat në kohë dhe menaxhimin e borxhit, iniciativat për MRP, përmbushje të bazuar në të dhëna, analizën e të dhënave dhe planin për depo moderne të dhënash.
- Trajnimet online VITARA:
  - Janë në dispozicion dhjetë module që përfshijnë: qeverisjen institucionale, menaxhimin e reformave, menaxhimin e performancës, menaxhimin strategjik, menaxhimin e rreziqeve të ndërmarrjes, organizimin, teknologjinë e informacionit dhe menaxhimin e të dhënave, menaxhimin e burimeve njerëzore, MRP dhe kontrollin tatimor.
  - Pjesëmarrja e ATK-së në VITARA është e ulët.
- Shumë produkte edukative të FMN-së janë të disponueshme, përfshirë trajnimin online për TADAT dhe modelin e vlerësimit të hendekut të TVSH-së.
- DÇF do të vazhdojë mbështetjen për ZHK të lidhur ngushtë me aktorët e tjerë; në vitin 2025 ndihma do të përqendrohet në: përmbushjen e bazuar në të dhëna agile, përgatitjet për shkëmbimin ndërkombëtar të të dhënave dhe ndihmën për analizimin e hendekut tatimor.
- Angazhimi i vazhdueshëm në tri Komunitetet e Praktikës të Evropës Juglindore (MRP, menaxhimi i borxhit dhe kontrollin tatimor) pritet të sjellë përfitime rajonale.

*FMN  Raport i Asistencës Teknike | 21*

---


_Source: https://www.imf.org/-/media/files/publications/tar/2025/albanian/taral2025007-print-pdf.pdf_