## _042914tpdf

## Source details

**Canonical URL:** [_042914tpdf](https://www.imf.org/-/media/websites/imf/imported-flagship-issues/external/lang/turkish/np/blog/2014/_042914tpdf.pdf)

## Other formats

- [Markdown version](/-/media/websites/imf/imported-flagship-issues/external/lang/turkish/np/blog/2014/_042914tpdf.pdf.md)
- [Structured JSON version](/-/media/websites/imf/imported-flagship-issues/external/lang/turkish/np/blog/2014/_042914tpdf.pdf.json)

---

### Bölgesel büyüme görünümü
- Avro bölgesindeki toparlanmanın akabinde Orta, Doğu ve Güneydoğu Avrupa’nın (ODGA) çoğu ülkesinde büyüme ivme kazanmakta.
- İMF’nin en son Bölgesel Ekonomik Görünüm Raporu’na göre, Rusya ve Türkiye hariç tutulduğunda bölgenin 2014 büyüme oranının geçen yılın neredeyse iki katına ulaşarak yüzde 2,3 olacağı öngörülüyor.
- Ancak görünümü gölgeleyen riskler:
  - Rusya ve Ukrayna’nın içinde bulunduğu jeopolitik gerilimler.
  - Gelişmiş ekonomilerdeki para politikası normalleştikçe sıkılaşan küresel finans koşulları.
  - Avro bölgesinde zayıf büyümenin uzama olasılığı.

### Sermaye akımları ve kısa dönem şokları
- FED’in varlık alımlarını azaltmasına bağlı piyasa gerilimleriyle birlikte, bölgede (Rusya ve Türkiye hariç) portföy çıkışları 2009’dan beri ilk kez 2013’ün üçüncü çeyreğinde portföy girişlerinden daha fazla olmuştur.
- Nisan 2014 raporunun ampirik analizi:
  - Gelişmiş ekonomilerde yükselen faiz oranları, küresel yatırımcıların riskten kaçınma eğilimindeki artış ve sıkılaşan küresel likidite koşulları ODGA ülkelerinde finansman maliyetlerinde artış ve sermaye akımlarında azalma ile ilişkilendirilmektedir.

### Bölgenin yapısı ve dış kırılganlık
- İncelenen 22 ülke: Arnavutluk, Beyaz Rusya, Bosna Hersek, Bulgaristan, Çek Cumhuriyeti, Estonya, Hırvatistan, Karadağ, Kosova, Letonya, Litvanya, Macaristan, Makedonya, Moldova, Polonya, Romanya, Rusya, Sırbistan, Slovak Cumhuriyeti, Slovenya, Türkiye ve Ukrayna.
- Birçok ülkenin cari işlemler pozisyonu 2007’den beri önemli ölçüde iyileşmiş olmasına rağmen, pek çoğunun hâlâ yüksek dış borç stoku ve yeniden finansman ihtiyaçları mevcuttur.
- Bazı ülkeler artan şekilde döviz cinsinden ve yabancılardan borçlanmış olup, kur hareketlerine ve yabancı yatırımcıların iştahındaki değişimlere açık duruma gelmiştir (örnek: geçen yılın Mayıs ve Haziran aylarında ve bu yılın Ocak ayında gözlemlenen hareketler).
- Bölgedeki ülkelerin çoğu birkaç kreditöre bağımlı; Avusturya bankaları bölgenin en büyük yabancı kredi vereni durumunda olup, Avusturya GSYH’nın yüzde 60’ını aşan kredi hacimleri ile öne çıkmaktadır.

### Borç yapısı ve kırılganlık göstergeleri
- Döviz Cinsinden veya Dövize Bağlı Borç (GSYH yüzdesi, 2013 sonu) verileri kaynak metinde grafiklerle sunulmakta (grafiklerde ülke kodları: RUS, POL, TUR, ARV, ROM, BLR, MCR, MKD, UKR, SRB, HRV).
- Ampirik analiz, ev sahibi ülkede makroekonominin ve bankacılık sektörünün temellerinde (aktif kalitesi, kârlılık, mevduat dışı finansmana ağır bağımlılık) zayıflıklar olması durumunda dış kredi verenlerin yurtdışı finansmanı kesmesi riskinin arttığını göstermektedir.

### Simülasyon sonuçları ve etki kanalları
- Nisan 2014 raporunun simülasyon analizi:
  - ABD’de daha hızlı bir ekonomik toparlanma olması ve buna muhtemelen daha hızlı bir normalleşmenin eşlik etmesi durumunda bölgede büyümenin artacağı gösterilmektedir.
  - Ancak birçok ülkede, küresel para koşullarındaki sıkılaşma ve finans piyasalarındaki dalgalanmanın daraltıcı etkisi olumlu etkiden daha baskın olacaktır.
- Simülasyon çıktıları grafiklerle sunulmakta; gösterilen değişkenler arasında Reel GSYH, Kamu Borcu/GSYH, Dış Borç/GSYH ve CDS/EMBIG yayılımı, yerel tahvil getirileri, portföy akışları ve yurtdışı banka akışları yer almaktadır.

### Politik öneriler (sonuç)
- Güçlü ve ölçülü politikalar temel olacaktır; başlıca öneriler:
  - Kur ve para politikası esnek olan ülkeler, piyasa dalgalanması anlarında bunları ana savunma aracı olarak kullanmaya devam etmelidir.
  - Finansman kaynaklarının çeşitlendirilmesi ve yerli yatırımcı tabanının derinleştirilmesi, ülkelerin şoklara karşı kırılganlığını ve ortak kreditörler kaynaklı bulaşma riskini azaltacaktır.
  - Mali alanın yeniden yaratılması ve krizin açığa çıkardığı sorunların ele alınması (bunlar arasında büyümenin önünde engel teşkil eden yapısal zayıflıklar, kabul edilemez düzeyde yüksek işsizlik ve kredi portföylerini işlevsizleştiren yüksek düzeydeki batık krediler) büyüme potansiyelini yükseltecek ve dış şoklara karşı koruma sağlamaya yardımcı olacaktır.

*İMFdirect blog, "Orta, Doğu ve Güneydoğu Avrupa: Küresel Likidite Dalgası Çekilirken Toparlanmayı Korumak", Yazan Reza Moghadam, Aasim M. Husain ve Anna Ilyina, 29 Nisan 2014.*

---


_Source: https://www.imf.org/-/media/websites/imf/imported-flagship-issues/external/lang/turkish/np/blog/2014/_042914tpdf.pdf_