## SZYBCIEJ, WYŻEJ, MOCNIEJ - ZWIĘKSZANIE POTENCJAŁU WZROSTU W KRAJACH CESEE

## Source details

**Canonical URL:** [SZYBCIEJ, WYŻEJ, MOCNIEJ - ZWIĘKSZANIE POTENCJAŁU WZROSTU W KRAJACH CESEE](https://www.imf.org/-/media/websites/imf/imported-flagship-issues/external/region/bal/rr/2013/_balticspdf.pdf)

## Other formats

- [Markdown version](/-/media/websites/imf/imported-flagship-issues/external/region/bal/rr/2013/_balticspdf.pdf.md)
- [Structured JSON version](/-/media/websites/imf/imported-flagship-issues/external/region/bal/rr/2013/_balticspdf.pdf.json)

---

### STRESZCZENIE — główne ustalenia
- Rynki finansowe Europy Centralnej, Wschodniej i Południowowschodniej (CESEE) od wiosny podlegają silnej presji, podobnie jak inne rynki wschodzące.  
- Kraje o słabszych fundamentach gospodarczych oraz te, które wcześniejszych doświadczyły większego napływu kapitału, odczuły to bardziej.  
- Przygotowanie się do kolejnych zawirowań, które dla niektórych krajów mogą przekładać się na istotne problemy z finansowaniem, ma teraz decydujące znaczenie.  
- Niestabilność stanowi ryzyko dla ożywienia gospodarczego. Kraje CESEE zaczynają wychodzić z drugiego w ciągu czterech lat spowolnienia, korzystając z poprawy sytuacji w strefie euro.  
- Wzrost na niezadowalającym poziomie może zwiększyć powstałą w ostatnich latach wąską lukę popytową.  
- W wielu krajach przestrzeń dla prowadzenia antycyklicznej polityki jest ograniczona: deficyty budżetowe wciąż są wysokie, dług publiczny rośnie, a presja na kursy walut może być barierą dla polityki monetarnej.

### Słabe wyniki wzrostu — diagnoza
- W ciągu ostatnich pięciu lat wzrost w krajach CESEE był dużo niższy od oczekiwań.  
- PKB wzrastał średnio jedynie o pół procenta rocznie — zdecydowanie poniżej poziomu 5 procent prognozowanego wiosną 2008 r.  
- Rozczarowujące wyniki są głównie rezultatem dużo niższego wzrostu potencjalnego, spowodowanego przede wszystkim:  
  - ograniczonymi inwestycjami firm na skutek niższego popytu na ich produkty,  
  - mniejszej dostępności finansowania,  
  - potrzebą korekty bilansów po przedkryzysowym boomie inwestycyjnym.

### Czynniki ograniczające przyszły wzrost
- Napływ kapitału, szczególnie ze strony macierzystych banków w Europie Zachodniej, prawdopodobnie pozostanie na niskim poziomie.  
- Według prognoz wzrost gospodarczy u partnerów handlowych CESEE pozostanie umiarkowany.  
- Tempo spadku populacji w wieku produkcyjnym będzie się przyspieszać.  
- Te czynniki utrudniają ograniczanie bezrobocia i sprowadzenie wskaźników długu publicznego na bardziej bezpieczny poziom.

### Rekomendowane kroki polityczne — osiągnięcie „szybszego, wyższego i mocniejszego” wzrostu
- Ograniczenie konsekwencji kryzysu:  
  - Jedynie zdrowy sektor finansowy może zapewnić finansowanie i wspierać wzrost.  
  - Usunięcie przeszkód w obszarach prawa, sądownictwa, podatków i nadzoru pozwoli zmniejszyć poziom złych kredytów ułatwiając restrukturyzację gospodarki i uporządkowanie bilansów banków.  
  - Odtworzenie buforów fiskalnych ograniczy premię za ryzyko i koszt finansowania, co będzie miało pozytywne skutki także dla sektora prywatnego.  
- Pobudzenia sektora handlu zagranicznego:  
  - Zbilansowanie wzrostu może pozytywnie wpłynąć na jego trwałość.  
  - Empiryczne badania wskazują, że bardziej otwarte gospodarki rozwijają się szybciej.  
  - Lepsza integracja z globalnymi łańcuchami dostaw pozwoli na szybszy transfer technologii i przyspieszy konwergencję poziomu dochodów.  
- Poprawa klimatu inwestycyjnego:  
  - Uproszczenie przepisów, wzmocnienie konkurencyjności, ochrona inwestorów i poprawa egzekwowania umów to priorytety w wielu krajach.  
  - W niektórych krajach ważna jest restrukturyzacja i/lub prywatyzacja dużych, przynoszących straty przedsiębiorstw państwowych oraz wzmacnianie ładu korporacyjnego i przejrzystości.  
- Zapewnienie dobrze funkcjonującego rynku pracy:  
  - Wysoki poziom bezrobocia ma w dużej mierze charakter strukturalny.  
  - Rozwój aktywnych polityk rynku pracy ułatwi przekwalifikowywanie pracowników i ich ponowne zatrudnianie.  
  - Konieczna może być reforma szkolnictwa zawodowego i wyższego, podobnie jak lepsza dystrybucja zasiłków dla bezrobotnych i programów socjalnych w celu poprawienia funkcjonowania rynku pracy.

*CESEE REI FALL 2013, Październik 2013 r., MIĘDZYNARODOWY FUNDUSZ WALUTOWY*

---


_Source: https://www.imf.org/-/media/websites/imf/imported-flagship-issues/external/region/bal/rr/2013/_balticspdf.pdf_